فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده:ایوان شاخص‌ترین عنصر معماری خانه‌های یزد است. خانه‌های قاجاری شهر یزد بیشترین نمونه‌های خانه‌های قاجاری دارای ایوان جنوبی را در مقایسه با دیگر شهرهای ایران واقع در اقلیم گرم و خشک دارا هستند. هدف پژوهش، بررسی ویژگی‌های مختلف ایوان و بیان چگونگی سایه‌اندازی آن در خانه‌های قاجاری شهر یزد است. پژوهش درصدد پاسخ‌گویی به سوال‌های ذیل است: ویژگی‌های ایوان در معماری ابنیه‌ی مسکونی یزد در دوره‌ی قاجار چیست؟ - ایوان‌ها در معماری ابنیه‌ی مسکونی یزد در دوره قاجار تحت تأثیر چه عواملی شکل می‌گرفتند؟ - نقش‌ اقلیمی (سایه‌اندازی) ایوان در معماری ابنیه‌ی مسکونی یزد در دوره‌ی قاجار چیست؟ یکی از راهکارهای اقلیمی برای نیل به آسایش حرارتی در شهرهای اقلیم گرم و خشک مانند یزد، استفاده از سایه و کاهش تأثیر تابش خورشید بود. با توجه به شرایط اقلیمی و جهت شکل‌گیری شهر تاریخی یزد، از عنصر ایوان به منظور ایجاد سایه و آسایش حرارتی استفاده می‌کردند. در نتیجه ایوان‌ها در خانه‌های قاجاری یزد به ترتیب تعدد در سمت جنوب‌غربی، جنوب‌شرقی و جنوبی قرار می‌گرفت. این در حالیست که قرارگیری ایوان در ضلع جنوب، بالاترین کارایی و بیشترین سایه‌اندازی در انقلاب تابستانی را دارد و به نظر می‌رسد دلایل دیگری در شکل‌گیری خانه‌های یزد مؤثر بوده که نسبت به سایه‌اندازی ارجحیت داشته است.واژه‌های کلیدی: خانه، ایوان، سایه، یزد، قاجار.