بررسی و تحلیل تحولات ساختاری و محتوایی رمانهای عامهپسند در ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)
2 دانشجوی دکتری، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)قزوین. قزوین. ایران
doi
10.30465/copl.2021.6827چکیده
انقلاب اسلامی ایران، تأثیرگذارترین عامل دگرگونی تاریخی- فرهنگی، اجتماعی ایران معاصر است که همراه با تحولات بنیادین در حوزههای فکری، اجتماعی، سیاسی و...،نظام ادبی کشور را نیز بهسرعت متحول ساخت. یکی از این حوزههای نظام ادبی، رمان است. رمانهای عامهپسند به دلیل مخاطب فراوان، تأثیرات فرهنگی، اجتماعی و تاریخیِ قابلتوجهبر فرهنگ یک ملّت دارند. رمانهای عامهپسند همانند دیگر نظامهای ادبی، تحتتأثیر دگرگونیهای تاریخی- فرهنگی، اجتماعی بوده، همواره در حال تحول و تغییر هستند. پژوهش پیش رو میکوشد با روش تحلیل محتوا، برخی از این تحولات را در ساختار و محتوا با تکیه بر رمانهای منتخب، بررسی کند. در این جستار مختصات و تحولات رمانهای برگزیده در دهههای 60 تا 90بررسی شدهاست و فرایند پژوهش بیانگر آن است که تغییر در شیوۀ روایت، شخصیتپردازی، مضمون و بویژه نوع نگاه به زن، از جمله تحولاتی است که در این رمانها روی دادهاست و این رمانها در سیر تحول طبیعی خود در برخی ویژگیها، خود را به رمانهای نخبهگرا نزدیک کرده و میکنند؛ اما همواره در بسیاری از ویژگیهای دیگر تمایز خود را با آنها حفظ کردهاند.