دگرگونی فیزیکی و شیمیایی آب پس از کاربری آب‌زی‌پروری در سرشاخه‌های رود کر شهرستان سپیدان، استان فارس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد شیمی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد شیلات، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی شیراز، ایران

3 دانشیار لیمنولوژی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی،‌ شیراز، ایران

4 کارشناس ارشد زیست‌شناسی دریایی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی شیراز، ایران

doi
10.22092/wmej.2021.352002.1363
چکیده

مواد افزوده‌شده به آب در کارگاه‌های پرورش ماهی بر کیفیت آن اثر می‌گذارد، زیرا در محیط تجزیه می‌شود و ممکن‌است کیفیت را آن‌قدر کاهش دهد که برای بهره‌گیری‌های پسین مناسب نباشد، بنابراین لازم است که تغییر کیفیت آب سنجیده شود. در این پژوهش تاثیر این کارگاه‌ها بر کیفیت آب رود جوبخله، شهرستان سپیدان، استان فارس بررسی‌شد. پنج ایستگاه نمونه‌برداری در پیش‌از کارگاه، خروجی، و فاصله‌های 5، 8، و 10 کیلومتری از خروجی برگزیده و نمونه‌برداری در 6 نوبت دوماهانه از بهار تا زمستان 1394 انجام شد. اکسیژن محلول (میانگین سالانه 9/0م‌گ/ل)، دمای آب (C˚ 14/5)، پی‌اچ (8/4)، مواد جامد محلول (462 م‌گ/ل)، اکسیژن‌خواهی شیمیایی (8/1 م‌گ/ل)، غلظت یون فسفات (0/2م‌گ/ل) و نیترات (1/3م‌گ/ل) تغییر معناداری نداشت، اما اشباع اکسیژن، اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی (1/4م‌گ/ل)، هدایت‌الکتریکی (µS/cm711)، کل‌مواد‌جامدمعلق (6/0 م‌گ/ل)، غلظت یون نیتریت (0/01 م‌گ/ل) و آمونیاک (0/13 م‌گ/ل) تفاوت‌ معناداری میان ایستگاه‌ها نشان‌داد. تجزیه‌ی وایازیِ غلظت یون نیتریت (هم‌بستگی پیرسون 0/915، کل‌موادجامدمحلول (0/878، و هدایت الکتریکی (0/878) هم‌بستگی معناداری با فاصله‌گیری از مبدا را ثابت کرد. مقایسه‌ی یافته‌ها با معیارهای کاربری آب نشان می‌دهد که در منطقه‌ی بررسی‌شده بیش‌تر سنجه‌ها در محدوده‌ی مناسب آب‌زی‌پروری سردآبی بود، جز موادجامدمحلول که بسیار بیرون‌ازمعیار، و آمونیاک که اندکی از معیار بیش‌تر بود. افزون‌براین، با درنظرگرفتن اثر پی‌اچ، همین اندازه‌ها برای میانگین سالانه‌ی آمونیاک و نیتریت نیز برای پرورش ماهی سمی دانسته‌می‌شود. در مجموع، در آخرین نقطه (ایستگاه 5) میانگین سالانه‌ی آمونیاک و نیتریت با توجه به پی‌اچ آب برای پرورش ماهی سمی است و برای بهره‌برداری از آب در توسعه‌ی آب‌زی‌پروری مناسب نیست.