ارزیابی صفات مورفوفیزیولوژی رقم های جو زراعی و وحشی در وضعیت تنش کم‌آبیاری

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران.

2 استادیار گروه فیزیولوژی، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی ایران

3 استادیار، بخش تحقیقات غلات، مؤسسۀ اصلاح و تهیۀ نهال و بذر، کرج – ایران.

4 دانشیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

5 استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران.

6 دانشجوی کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی ایران.

7 کارشناس ارشد گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران.

doi
10.22059/jci.2014.51944
چکیده

به‌منظور بررسی واکنش رقم­های مختلف جو به خشکی، آزمایشی با دو نمونۀ وحشی و چهار رقم زراعی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در وضعیت گلخانه در مرحلۀ رویشی گیاه اجرا شد. در این تحقیق، ارقام جو به‌عنوان عامل اول، و تیمار آبیاری در سه سطح آبیاری 70، 30 و 10 درصد ظرفیت نگهداری آب خاک به‌عنوان عامل دوم منظور شدند. تجزیۀ واریانس داده­ها نشان داد که اثر تنش خشکی و ژنوتیپ بر خصوصیات مورفولوژی مانند تعداد پنجه، ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، سطح برگ و برخی خصوصیات فیزیولوژیک شامل درصد مادۀ خشک، محتوای نسبی آب برگ، میزان سبزینگی برگ، پتانسیل اسمزی، تنظیم اسمزی، هدایت روزنه­ای و دمای کانوپی معنا­دار بود. بین محتوای نسبی آب برگ و دو صفت درصد مادۀ خشک و پتانسیل اسمزی، همبستگی مثبت و معنا­داری مشاهده شد. در تجزیۀ علیت، پتانسیل اسمزی بیشترین اثر مستقیم را بر درصد مادۀ خشک گیاه داشت. از بین ارقام زراعی، رقم موروکو؛ و از بین جوهای اسپانتانئوم، نمونۀ 41-1/check S09 در مقایسه با دیگر ژنوتیپ­ها نسبت به تنش­های اعمال‌شده حساسیت بیشتری از خود نشان دادند.