نشانهشناسی اجتماعی برساخت سوژه در رمان «هستی» از فرهاد حسنزاده
نویسندگان
1 دکتری زبان و ادبیات فارسی (ادبیات غنایی) دانشگاه شیراز
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
doi
10.30465/copl.2021.6147چکیده
رماننویسی عرصۀ اعمال نفوذ و قدرت دیدگاهها و گفتمانهایی است که بیشتر آنها توسط نویسنده در متن اعمال میشوند. بههمین دلیل آنچه در رمانهای نوجوان از مفهوم نوجوانی شکل میگیرد، نه حقیقت نوجوان که تنها برساختهای از آن در دل فرهنگ و اجتماع هر دوره است. آنچه در این میان با توجه به اهمیت مخاطب نوجوان ضرورت دارد، بررسی سوژههای پرداختهشده در این رمانهاست؛ سوژههای نوجوانی که میتوان آنها را نمونههای برساختۀ نوجوانی از دل فرهنگ و جامعۀ هر دورۀ زمانی خاص بهشمار آورد. در این پژوهش نیز به بررسی برساخت سوژه در رابطۀ قدرت و گفتمانهای مسلط و مقاومت در برابر آن پرداخته شده است. برای این منظور، براساس روش نشانهشناسی اجتماعی، نشانهها در بافت اجتماعی (کنشهای گفتاری، ارتباطیرفتاری و بدن) و بافت متنی (نشانههای زبانی، زیباییشناختی)، بهطور جداگانه بررسی شدهاند. نتایج نشان میدهد قدرت در این رمان، کنشی تعاملی است که منجر به شکلگیری سوژۀ زن مقاومتپیشه، در گذر از نوجوانی به جوانی میشود
