فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت منبع‌های آب در کشورهایی هم­چون ایران با اقلیم خشک و نیمه‌خشک به دلیل تغییر اقلیمی کره ­­ی زمین و افزایش جمعیت ضروری است. بررسی خشک­سالی‌ آب­ های زیرزمینی و عامل‌های مؤثر بر افت تراز آب‌های زیرزمینی برای یافتن راه‌کارهای آن‌ها حیاتی است.  برای بررسی روند تغییر آب زیرزمینی و ارزیابی تاثیر خشک­سالی‌های گوناگون بر هم در آبخیز کرخه شاخص ­های خشک­سالی GRI، SPEI و SDI در دوره ­ی داده‌برداری 11 ساله (1395-1385) تجزیه و تحلیل شد. نتیجه‌ نشان داد که در بیش‌تر مناطق با خشک‌سالی اقلیمی، خشک­سالی آب‌شناسی نیز با هماهنگی و انطباق خوبی رخ داده‌است. میانگین شاخص GRI در محدوده‌های بررسی‌شده‌ی آبخیز کرخه نشان‌دهنده ­ی خشک­سالی ملایم برای محدوده‌های سنقر، نهاوند، صحنه، هرسم، خرم‌آباد، تویسرکان، اسدآباد، ملایر، بیستون- دیناور، میان‌راهان و حسن‌آباد- قلعه شیان است. در محدوده‌های بررسی‌شده‌ی چغلوندی، کوهدشت، کنگاور، اسلام‌آباد غرب، روانسر- سنجابی، کرمانشاه و ماهیدشت، خشک­سالی‌های شدیدتری با شاخص خشک­سالی به ترتیب 1/08-، 1/13-، 1/21-، 1/23-، 1/25-، 1/31- و 1/35- تشخیص داده شد، که نشان‌دهنده‌ی کاهش تراز ایست‌آبی و افزایش عمق آب زیرزمینی است. شاخص GRI در این دوره در شرق، غرب و مرکز آبخیز نمایان‌تر است، و در سال‌های پایانی محدوده‌های مرکزی درگیر خشک­سالی‌های شدید‌تری شده‌اند. این انطباق در نقشه ­ی پهنه‌بندی SPEI دیده می‌شود. علاوه بر این در برخی موارد برداشت‌های بی‌رویه به نسبت تاثیر بیش‌تری در افت تراز آب دارند. بنابراین ایجاد مدیریت یکپارچه برای پایداری منبع‌های آب زیرزمینی به‌خصوص در بخش کشاورزی، و اصلاح مدیریت شیوه‌های سنتی برداشت آب زیرزمینی الزامی است. قبل از این‌که خشک­سالی‌های هواشناسی و در ادامه­ آن خشک­سالی‌ منبع‌های آب سطحی بر افت تراز آب زیرزمینی تاثیرگزار شود، اقدام‌های لازم برای جلوگیری از اثرهای بد بر منبع‌های آب انجام شود.