فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دخـالـت‌هـا و فعـالیت‌های نابخردانه‌ی انســـان به ‌یقین موجب تخریب سرزمین و بیابان ­زایی شده است است. هدف این پژوهش شناخت و معرفی درجه­ ی تأثیر فعالیت­ های انسانی از دیدگاه معیار آب و کشاورزی بر تخریب سرزمین و بیابان ­زایی زیرآبخیز سروستان است. تغییر کمی و کیفی آب زیرزمینی، آشکارسازی تغییر زمین‌های کشاورزی و وضعیت فعلی معیار آب (شاخص‌ها: افت آب­زیرزمینی، هدایت الکتریکی، سامانه‌های آبیاری، نسبت جذب سدیم) و معیار کشاورزی (شاخص‌ها: عمل­کرد، الگوی کشت، کاربرد نهاده‌ها و دستگاه‌ها) با کمک مدل ایرانی IMDPA بررسی شد. منبع‌های آب زیرآبخیز سروستان با کاهش کیفیت (افزایش μS/cm 2700 شوری در 21 سال اخیر) و کمیت (10 متر کاهش تراز ایست‌آبی در 25 سال) مواجه شده‌اند. آشکار­سازی تغییر زمین‌های کشاورزی نشان‌دهنده­ ی 196% افزایش در مساحت زمین‌های کشت‌شده در سال‌های 1993 تا 2016 است. نتیجه‌ی مدل ایرانی IMDPA نشان داد که شاخص هدایت الکتریکی آب با ارزش عددی 3/4 بیش­ترین تأثیر (وضعیت شدید) و شاخص‌های عمل­کرد و کاربرد نهاده ­ها و دستگاه‌های کشاورزی با ارزش عددی 1/7 کم­ترین تأثیر (وضعیت متوسط) بر زیرآبخیز سروستان داشت. معیار آب با ارزش عددی 2/56 معیار غالب بود و به‌همراه معیار کشاورزی در طبقه‌ی متوسط جا گرفت.