بررسی رابطه بین سیستمهای مغزی رفتاری و ناگویی هیجانی با اعتیاد به اینترنت در دانشآموزان: نقش میانجی تفکر خلاق
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22084/j.psychogy.2024.28936.2660چکیده
هدف: اعتیاد به اینترنت بهعنوان یک مقوله تشخیصی در DSM-V به دلیل پیامدهای منفی آن بر سلامت روانی کاربران مورد توجه پژوهشگران قرارگرفتهاست. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی تفکر خلاق در رابطه بین سیستمهای مغزی رفتاری و ناگویی هیجانی با اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان میباشد.روش: پژوهش حاضر به روش توصیفی- همبستگی از نوع تحلیل مسیر انجام شد. جامعه آماری این تحقیق شامل تمامی دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه ناحیه 2 شهر اردبیل در سال 1401 بودند که از میان آنها 250 نفر به شیوه نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند و به پرسشنامههای ناگویی هیجانی تورنتو باگبی (1994)، مقیاس سیستمهای مغزی-رفتاری کارور- وایت (1994)، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1998) و پرسشنامه تفکر خلاق هانی (1384) پاسخ دادند. روابط مستقیم دادههای جمعآوری شده با استفاده از نرمافزار SPSS23 و Amos 24 و روابط غیرمستقیم با استفاده از بوتاسترپ مورد تحلیل قرار گرفتند.یافتهها: نتایج نشان داد که بین سیستم فعالساز رفتاری و ناگویی هیجانی با اعتیاد به اینترنت رابطه مثبت و معنادار و بین تفکر خلاق با اعتیاد به اینترنت رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین بین سیستم فعالساز رفتاری و تفکر خلاق رابطه مثبت و معنادار و بین ناگویی هیجانی با تفکر خلاق رابطه منفی و معناداری دیده شد. افزون بر این، تفکر خلاق در رابطه بین ناگویی هیجانی و سیستم فعالساز رفتاری با اعتیاد به اینترنت نقش میانجی را ایفا میکند (0.05>p).نتیجهگیری: درک علل مرتبط با اعتیاد به اینترنت، ممکن است به جامعه این امکان را بدهد که افراد در معرض خطر را بهتر شناسایی کند و حتی سیاستهایی را برای بهبود آنها وضع کند. شناسایی متغیرهای زمینهساز گسترش اعتیاد اینترنتی میتواند در پیشگیری، درمان و هم برای مداخله مناسب برای این رفتار اعتیادآور مفید باشد.