فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوع فرسایش شدت آن را نیز نشان می‌دهد. آبخیز بررسی‌شده یکی از منطقه‌های مستعد دام‌پروری در استان سمنان است که با بهره‌گیری بیش‌ازحد و نامناسب از زمین در خطر پیدایش و پیشرفت شکل های مختلف فرسایش آبی است. بنابراین ضروری است که عامل‌های مؤثر بر تشدید شرایط فرسایش آبی در آن‌ها برای مدیریت و مهارکردن آن‌ها بررسی کرده شود. در این تحقیق رابطه­ عامل‌های مهم زمین‌ریختی با تغییر شکل های فرسایش آبی سطحی، شیاری، خندقی و زمین بدخیم (بدلند) در بخشی از آبخیز حبله‌رود به‌دست آورده شد. طبقه‌های مختلف جنس سنگ، شیب، جهت و ارتفاع با هر یک از شکل های فرسایش در منطقه ارتباط داده شد تا ایجادشدن انواع آن‌ها و شکل فرسایشی غالب در طبقه‌های هر یک از عامل‌ها مشخص کرده‌شود. با کمک‌گرفتن از پژوهش ارزیابی تخریب زمین در منطقه‌های خشک (LADA)، به شکل های فرسایش منطقه برحسب شدت و ضعف آن‌ها رتبه داده شد، و برپایه‌ی ماهیت داده‌ها و متغیرهای بررسی‌شده آزمون آماری کروسکال والیس به‌کار برده شد. نتیجه‌های به‌دست‌آمده بیانگر آن است که بیش‌ترین فراوانی شکل های پیشرفته­ی فرسایش آبی یعنی فرسایش خندقی و بدخیم به‌ترتیب در سازندهای آهک‌رس و ‌گچ‌سنگ و نمک (8/4% و 15/8%)، بلندی‌های 1200-1000 متر (6/7% و 21/3%)، شیب‌های 20-10% (8/7% و 15%)، و جهت دامنه‌ی جنوبی (5/7% و 9/5%) است. نتیجه­ آزمون آماری برای جنس سنگ، شیب و جهت دامنه در تراز 0/01 و برای ارتفاع در تراز 0/05 معنی‌دار به‌دست آمد، که نشان می‌دهد شکل های فرسایش آبی در طبقه‌ی عامل‌های بررسی‌شده تفاوت مشخصی دارد. بنابراین می‌توان این عامل‌های زمین‌ریختی را برای ارزیابی‌کردن شکل های فرسایش آبی و شدت آن در منطقه‌های مشابه به‌کار برد.