فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آبخیزهای سالم خدمت‌های بوم‌سامانه‌یی بسیاری در زمینه‌های مختلف مانند مسایل اجتماعی و رفاه اقتصادی می‌دهند، بنابراین باید روش‌هایی توسعه داد که بتوان بر اساس آن‌ها درجه‌ی سلامت و تراز پایداری آبخیزها را معلوم کرد. هدف از این پژوهش بررسی پایداری آبخیز بختگان بر اساس مدل اچ‌ای‌ال‌پی در دوره‌ی ده‌ساله‌ی 1395-1385 است. این مدل بر اساس چهار جنبه‌ی آب‌شناسی (کمّی و کیفی)، محیط‌زیست، حیات آبخیزنشینان، و سیاست‌گزاری، و سه سنجه‌ی‌ فشار، وضعیت، و واکنش شاخص پایداری آبخیز، پایداری آبخیز را در سه تراز کم، متوسط و زیاد بررسی می‌کند. نتیجه نشان داد که سنجه‌ی‌ فشار با امتیاز 0/75 و واکنش با امتیاز 0/45 به‌ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین امتیاز را برای ارزیابی پایداری آبخیز بختگان گرفت، که نشان‌دهنده‌ی واکنش مناسب برای کاستن از فشار واردشده بر بوم‌سامانه است. زیرشاخص‌های آب‌شناسی کمّی با امتیاز 0/25 و محیط‌زیست با امتیاز 1 بیش‌ترین و کم‌ترین اولویت را برای مدیریت آبخیز (به‌خصوص مدیریت و حفاظت از منابع آبی) داشت. تراز پایداری آبخیز با امتیاز 0/61 متوسط رو به کم ارزیابی شد، که نیاز به توجه بیش‌تر را برای افزایش‌دادن تراز پایداری منطقه نشان می‌دهد.