ارزیابی ارتباط بین خشک‌سالی هواشناسی و پوشش گیاهی زمین‌های دیم در استان لرستان

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته‌ی گروه تخصصی عمران آب، دانشکده عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه عمران آب، تهران، ایران

4 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه عمران آب، تهران، ایران

doi
10.22092/wmej.2020.342647.1332
چکیده

تأثیرپذیری پوشش گیاهی از خشک‌سالی هواشناسی و ارتباط آن‌ها با هم در استان لرستان با کاربرد شاخص خشک‌سالی هواشناسی (بارش بمعیار) برای 28 ایستگاه باران‌سنجی در سال­های 1366-1396 بررسی شد. با کاربرد روش سنجش‌ازدور و سنجنده­ی مودیس شاخص اختلاف بهنجارشده‌ی پوشش گیاهی در سال­های 2000-2017 استخراج، و شاخص وضعیت پوشش گیاهی محاسبه شد. با کاربرد نتیجه‌های شاخص بارش بمعیار، سال­های خشک، بهنجار، و مرطوب محاسبه و سال شاخص برای آن‌ها انتخاب شد. همبستگی بین بارش بمعیار و وضعیت پوشش گیاهی با وایازی خطی بررسی‌شد. نتیجه‌ها نشان داد که بیش‌ترین ضریب همبستگی پیرسون میان وضعیت پوشش گیاهی اسفند با بارش بمعیار آبان برای دوره‌ی 9 ماهه است (0/64)، و مقدار ضریب همبستگی میان وایازی خطی شش‌متغیره بین شش ماه بارش بمعیار با وضعیت پوشش گیاهی خرداد 0/7 به‌دست آمد. نتیجه‌های وایازی خطی چندمتغیره نشان داد که بارش بمعیار در بازه­ی زمانی 9 و12 ماهه با وضعیت پوشش گیاهی همبستگی معناداری در تراز 5% دارد. برای بررسی تطابق رده‌­های خشک‌سالی شاخص بارش بمعیار با وضعیت پوشش گیاهی چهارچوب درهمی به‌کار برده شد. نتیجه‌ها نشان داد که بیش‌ترین تطابق وضعیت پوشش گیاهی با شاخص بارش بمعیار در رده‌ی خشک‌سالی متوسط است. به‌طور کلی نتیجه‌ها نشان‌دهنده‌ی تاخیر زمانی نه‌ماهه‌ی خشک‌سالی هواشناسی با خشک‌سالی ماهواره‌یی وضعیت پوشش گیاهی و معناداری در تراز 5% شاخص بارش بمعیار با وضعیت پوشش گیاهی است، که نشان می­دهد در نبود شاخص­های هواشناسی ممکن است وضعیت پوشش گیاهی برای بررسی خشک‌سالی منطقه به‌کار برده شود.