بررسی تحقق فرصتهای عادلانهی آموزشی در مقطع ابتدایی شهر تهران بر پایه قانون برنامه پنجم توسعه کشور
نویسندگان
1 کارشناس ارشد برنامهریزی درسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز. تهران، ایران.
2 استادیار گروه روشهای تربیت و مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.
3 استاد پژوهشکده تحقیقات راهبردی، تهران. ایران.
doi
10.29252/mpes.12.2.157چکیده
هدف: نظام آموزش و پرورش در راستای تحقق سند توسعه کشور مستلزم دارا بودن برداشت مشخص در خصوص انسان مطلوب برای نظام آموزشی و نیازمند برقراری عدالت آموزشی میباشد. دستیابی به آموزش با رویکرد برابری فرصتها و عدالت آموزشی را میتوان بهعنوان هدف یا بهعنوان وسیلهای جهت تحقق هدف بلندمدت برابری اجتماعی و اقتصادی موردتوجه قرار داد. مسأله عدالت آموزشی و تحقق آن، در سراسر جهان مسألهای اساسی است و نقش مهم و قابل توجهی در رشد و توسعه کشورها و بهبود شاخصهای برابری و تعالی انسانها دارد. در همین راستا، این پژوهش به بررسی تحقق فرصتهای عادلانهی آموزشی در مقطع ابتدایی شهر تهران بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه کشور پرداخته است.مواد و روشها: روش پژوهش از نوع داده بنیاد (روش اشتراوس کوربین) بوده است. مشارکتکنندگان در پژوهش حاضر عبارتاند از متخصصان، کارشناسان، سیاستگذاران و مسئولان اجرایی وزارت آموزش و پرورش، آموزش و پرورش شهر تهران و سازمان برنامه و بودجه کشور. با توجه به هدف اصلی پژوهش، حسب مورد از روش نمونهگیری زنجیرهای استفاده شده است. با توجه به اشباع دادهها در پژوهش حاضر، تعداد نمونهها شامل 15 نفر بودند. ابزار جمعآوری دادهها یک فرم مصاحبه نیمهساختاریافته با ده سوال اصلی بود. روایی این مصاحبه بر اساس روایی صوری و محتوایی با بهرهگیری از نظرات 5 تن از متخصصان و صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت مورد تأیید قرار گرفته است. در خصوص پایایی ابزار نیز از قابلیت تأیید یا به عبارتی تأییدپذیری بهره گرفته شده است. در این راستا یک فرد متخصص به موازات پژوهشگر دادههای خام به دست آمده را بررسی و تأیید نموده است. یافتهها با استفاده از روش استقرایی و نرمافزار مکس کیودا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.بحث و نتیجهگیری: یافتههای بدست آمده نشانگر ضعف در رعایت حقوق برابر، ضعف در تناسب کتب درسی با فرهنگ، زبان و قومیتهای مختلف، دسترسی به فرصتهای عادلانه آموزشی به تناسب جنسیت، ضعف در تحقق زمینه مناسب برای تحصیل بازماندگان از تحصیل، ضعف در توجه به تدریس ادبیات بر اساس قومیتها، ضعف در رعایت استانداردهای مربوط به نسبت دانشآموز به معلم، ضعف در رعایت نسبت دانشآموز به فضای تراکم دانشآموزان، توزیع نابرابر نیروی انسانی مجرب، ناعادلانه بودن منابع مالی، بیتوجهی به توسعه و گسترش آموزش بوده است. از اینرو توجه ویژه با نگاهی عملی با ارائه راهکارهایی کاربردی از سوی متخصصان و دستاندرکاران به فرصتهای عادلانهی آموزشی مقطع ابتدایی شهر تهران بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه کشور ضروری بوده و همچنین افزایش بهرهگیری از متخصصان و کارشناسان زبده در زمینه تحقق فرصتهای عادلانهی آموزشی که با قانون برنامه پنجم توسعه کشور آشنایی کافی و وافی داشته باشند. از طرفی توجه ویژه و عنایت به تفاوتهای زبانی و قومی و مذهبی در شهر تهران با در نظر گرفتن کتب درسی ویژه برای هر یک از مناطق، باز بودن و گشاده بودن نظام آموزشی و مدارس به روی رسانهها، نهادها و سازمانهای ذیربط در جهت همکاری تحقق فرصتهای عادلانهی آموزشی مقطع ابتدایی بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه کشور و همچنین همکاری با مؤسسات مردمنهاد و انجیاوها برای برگزاری کلاسها در زمینههای قومیتی، فرهنگی، کودکان کار و بازمانده از تحصیل مانند صبح رویش میتواند در راستای تحقق فرصتهای عادلانه آموزشی در مقطع ابتدایی شهر تهران بر پایه قانون برنامه پنجم توسعه کشور مثمر ثمر باشد.
