بررسی حساسیت به رخ‌داد سیل در آبخیز عموقین با کاربرد فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان- دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22092/wmej.2021.128834.1295
چکیده

آگاهی از آب‌دهی سیل در پژوهش‌های بهره‌وری از منابع آب و کاهش‌دادن زیان‌های سیل اهمیت زیادی دارد. این پژوهش با هدف به‌کاربردن سامانه‌ی‌ تحلیل سلسله‌مراتبی برای تعیین‌کردن منطقه‌های پرخطر از نظر سیل‌گیری در آبخیز عموقین، استان اردبیل، انجام شد. مساحت آبخیز 78 کیلومتر مربع است. برای تعیین‌کردن مقدار شماره‌ی منحنی منطقه، تلفیق نقشه‌ی کاربری زمین و گروه نفوذپذیری خاک (B، C، و D) به‌کار برده شد، که برای سال‌ 1394 به‌اندازه‌ی 78/7 برآورد شد. شاخص‌های موثر بر سیلاب شامل شیب، شماره‌ی منحنی، فاصله از رودخانه، توان فرسایش آبراه، شاخص رطوبت پستی‌بلندی، جهت شیب، بارندگی، و ارتفاع بررسی، و لایه‌های موثر بر خطر سیل‌خیزی به نُه رده طبقه‌بندی شد .نقشه‌ی پهنه‌بندی خطر سیل‌گیری با پنج رده‌ی خیلی کم، کم، متوسط، زیاد، و خیلی زیاد به‌دست آمد. نتیجه‌‌ها نشان داد که بیش‌ترین تاثیر بر خطر سیل‌گیری از شماره‌ی منحنی نفوذ بود. فاصله از رودخانه و اندازه‌ی بارندگی در رده‌های بعدی اهمیت، و کم‌ترین شاخص تاثیرگزار شکل شیب بود. نتیجه‌ها نشان‌داد که 0/64 و 4/4% از منطقه‌ی بررسی‌شده به‌ترتیب منطقه‌های با خطرسیل‌خیزی زیاد و خیلی کم است.