بررسی تأثیر پلیاکریلآمید و زمانهای تداوم بارندگی بر اندازه فرسایش پاشمانی خاک آهکرسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
doi
10.22092/wmej.2021.101952.1018چکیده
روشهای متعددی برای مهارکردن فرسایش خاک معرفی شدهاست. یکی از جدیدترین آنها در مدیریت فرسایش خاک و کاهش روانآب کاربرد بسپاره (پلیمرها) است. بسپارها تثبیتکنندهی خاک اند که با بهبوددادن ساختار آن باعث افزایش رشد گیاه، افزایش نگهداشت آب، و در نتیجه کاهش فرسایش آبی و بادی میشوند. در این پژوهش، تأثیر اندازههای مختلف پلیاکریلآمید (0، 0/2، 0/4 و 0/6 گرم بر متر مربع) بر مقدار فرسایش پاشمانی در سه زمان بارندگی 10، 20 و 30 دقیقه با کاربرد بارانساز FEL3 در آزمایشگاه روی خاک آهکرسی با شدت بیشینهی 120 میلیمتر بر ساعت بررسی شد. نتیجهها نشان داد که بین اندازههای مختلف پلیاکریلآمید در زمانهای تداوم بارندگی از نظر کاهش اندازهی پاشمان اختلاف معنیدار آماری هست. اثر برهمکنش مدت بارندگی و مقدار پلیاکریلآمید بر مهارکردن اندازهی پاشمان اختلاف معنیداری نشان نداد. بهعلت فرسایشپذیری زیاد خاک آهکرسی، مقدار کم این ماده نتوانست هدررفت پاشمان را بهخوبی مهار کند، هرچند آن را به مقدار کم کاهش داد. نتیجههای تحلیل آماری در مدت های مختلف بارندگی نشان داد که اندازههای مختلف پلیاکریلآمید در زمان 10 دقیقه نسبت به تیمار شاهد اختلاف معنیدار نداشت، ولی در مدت 20 و 30 دقیقه مقدار ماده در مدیریت فرسایش نسبت به شاهد در تراز 95% معنیدار بود. اندازهی پاشمان با تداومیافتن بارندگی افزایش، و با افزایشیافتن مقدار پلیاکریلآمید کاهش یافت. بیشترین تأثیر در زمان 30 دقیقه و مقدار 0/6 گرم بر متر مربع پلیاکریلآمید نسبت به شاهد یافتهشد، که فرسایش را بهاندازهی 21/2% در مقایسه با شاهد کاهش داد، که از نظر آماری در تراز 95% با آزمون دانکن معنی دار بود.