بررسی تأثیر عاملهای مختلف بر مکانیابی و احداث بندهای زیرسطحی در استان کهگیلویه و بویراحمد
نویسندگان
1 دکترای علوم زمین-آب، دانشکدهی علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران
2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران
3 دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 استادیار دانشکدهی کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
5 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران
doi
10.22092/wmej.2020.341606.1310چکیده
کمبود آب در منطقههای خشک و نیمهخشک، احداث بندهای زیرسطحی را برای ذخیرهکردن ایمن آب زیرزمینی ضروری کرده است. هدف از این پژوهش تعیین محل مناسب احداث بندهای زیرسطحی با مجموعهیی از روشهای صحرایی، آزمایشگایی و نرمافزاری در منطقههای خشک و نیمهخشک استان کهگیلویه و بویراحمد بود. با بررسی نقشههای پستیبلندی و شبکهی زهکشی شش محور انتخاب و مهمترین عاملهای مؤثر بر احداث بندهای زیرسطحی مشخص کرده شد. با میانگین نظرهای خبرگان به کمک پرسشنامه و روشFUZZY -AHP مکانهای مناسب برای اجرای بندهای زیرسطحی در استان وزندهی و اولویتبندی شد. ویژگیهای لایههای زیرزمینی با بررسیهای زمینفیزیکی تعیین کرده شد. نتیجهی اولویتبندی منطقههای مناسب برای احداث بند زیرسطحی نشان داد که بر پایهی وزن معیارهای بررسیشده در روش تحلیل سلسلهمراتبی فازی، تنگ نایاب با وزن 0/41 در رتبهی اول است. بررسی مهمترین عاملهای تأثیرگزار نیز نشان داد که آبگذری و جنس سنگ کف با وزن 0/25 مؤثرترین عامل است. نتیجهی بررسیهای زمینفیزیکی نیز نشان داد که مقاومت الکتریکی لایههای آبدار 300 تا 400 اهم متر است. نتیجهی بررسی لایههای زیرزمینی، ضخامت آبرُفت در گزینهی پیشنهادشده را 5 متر نشان داد.
