نقش شبکه های سازمانی در بهبود سرمایه اجتماعی مدیریت آبخیزها در طرح ترسیب کربن آبخیز تیل آباد، استان گلستان

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده‌ی مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/wmej.2020.342341.1328
چکیده

سرمایه­ی اجتماعی بر پیوندهای کُنشگران اجتماعی و سرشت آن‌ها در چارچوب شبکه استوار است. به همین دلیل، بایسته است که شبکه­یی هم‌آهنگ از سازمان­ها برای اجرای درست برنامه­های پیشرفت ایجاد شود. سازمان­های جهانی نیز ارزش این نکته را برای بستر مدیریت مشارکتی آبخیزها بازگو کرده اند. این پژوهش اثربخشی شبکه‌ی سازمانی طرح ترسیب کربن آبخیز تیل‌آباد را در ارتقادادن سرمایه­ی اجتماعی بررسی کرده است. با روش تحلیل شبکه­های اجتماعی، 30 سازمان و نهاد مرتبط با این طرح در شهرستان آزادشهر استان گلستان بررسی‌شد. ابزار جمع­آوری اطلاعات پرسشنامه بود که در آن پیوند تبادل اطلاعات بین سازمان­ها و نهادها برای مدیریت‌کردن منابع طبیعی در قبل و بعد از اجرای طرح سنجیده شد. تجزیه‌وتحلیل داده­ها با نرم­افزار یوسینت انجام شد که جبر ماتریس­ها را برای برآوردکردن سنجه­های شبکه، و نظریه‌ی نمودار­ها را برای نشان‌دادن پیوندها به‌کار می‌گیرد. نتیجه‌های به­دست آمده نشان داد که اجرای طرح ترسیب کربن سبب شده است سنجه­های شبکه­ی سازمانی مانند اندازه، تراکم، دوسویگی پیوندها، انتقال­‌یافتگی پیوندها و مرکزیت مجاورت افزایش یابد و از میانگین فاصله‌ی زمین‌سنجی (ژئودزیک) و تمرکز شبکه کاسته شود. این یافته­ها در مجموع بیانگر بهبود انسجام نهادی و افزایش پایداری شبکه­ی ارتباطی است. طرح ترسیب کربن موجب شد که سرمایه­ی اجتماعی در شبکه­ی ارتباطی سازمان­ها بیش‌تر، و شرایط بهتری برای برنامه­های اقدام مشترک در آبخیز فراهم شود.