تبیین ویژگی‌های دورۀ گذار دانشگاه از نسل دوم به نسل سوم مطالعه موردی: یکی از دانشگاه‌های فنی-مهندسی کشور

نویسندگان

1 رئیس گروه برنامه‌ریزی و مطالعات راهبردی دانشگاه علم و صنعت ایران.

doi
10.29252/mpes.12.1.47
چکیده

هدف: هدف اصلی از این پژوهش، تعریف و ‌تبیین ویژگی‌ها و الزامات دورۀ گذار از نسل دوم به نسل سوم برای یکی از دانشگاه‌های طراز اول حوزه فنی-مهندسی کشور و تعیین شاخص‌های کلیدی برای پایش عملکرد آن در طول این دوره بود. ارائه الگویی که بتواند برای دانشگاه‌های مشابه، در تعریف و طی کردن دوره گذار،‌ مورد استفاده قرار گیرد هدف بعدی این پژوهش به شمار می‌رود.مواد و روش‌ها: روش پژوهش از نوع مطالعات موردی بوده که به شیوه میدانی و براساس الگوی پیشنهادی وزارت علوم،‌ تحقیقات و فناوری به دانشگاه‌ها به اجرا درآمده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه اعضای هیأت علمی دانشگاه، ‌بالغ بر 400 نفر بوده است. جامعه نمونه در مرحله پیمایشی پژوهش، شامل 67 نفر از اعضای هیأت علمی منتخب بوده که به صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بوده‌اند. اعضای منتخب در 6 کمیته تخصصی سازماندهی شده و به صورت کاملاً میدانی در فرایند پژوهش،‌ مشارکت داده شدند.بحث و نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که تحول دانشگاه نسل دوم به نسل سوم مستلزم طی کردن یک دوره حدوداً 10 ساله می‌باشد که به دوره گذار معروف است. تهیه و تأمین زیر ساخت‌های لازم اعم از زیرساخت‌های نرم از قبیل طراحی فرایندها،‌ تدوین دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌ها و زیرساخت‌های سخت از قبیل تأمین فضاهای فیزیکی لازم به همراه فرهنگ‌سازی در بین اعضای هیأت علمی، کارکنان و دانشجویان مهم‌ترین وظایف مدیریت در دوره گذار به‌شمار می‌رود. هم‌چنین محرز گردید که گرچه مشخصه‌های کارآفرینی و تجاری‌سازیِ دستاوردهای علمی، برجسته‌ترین ابعاد یک دانشگاه نسل سوم به حساب می‌آیند اما توانمند شدن دانشگاه در تبدیل دانش به فناوری و جایابی مناسب دانشگاه در زنجیره‌ها و شبکه‌های ارتباطات و همکاری‌های علمی بین‌المللی،‌ ابعاد نسبتاً پررنگ‌تر از هویت دانشگاه در دورۀ گذار را شکل می‌دهند و لذا ضروری است که سهم قابل توجهی از فهرست شاخص‌های پایش عملکرد در دورۀ گذار به حوزه‌های یاد شده اختصاص یابد.