گونهشناسی نوشتارهای مطبوعاتی زنان در دوره مشروطه
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30465/copl.2020.5408چکیده
مطالعۀ گونه شناسانۀ مطبوعات زنان از حیث دست یابی به سنت نوشتاری زنانه در تاریخ ادبیات فارسی، حایز اهمیت است. مطبوعات ویژۀ زنان که برای اولین بار در سال 1289 ه.ش توسط ایشان منتشر میشود، از یک سو در بر دارندۀ مسایل و دغدغههای زنان در اوان انقلاب مشروطه و از سوی دیگر منعکس کنندۀ تغییرات ادبی در همین دوران است. زنان برای اولین بار نوشتههای خود را در گونههایی مانند داستان کوتاه، مقالۀ اجتماعی و ترجمه، در مطبوعات منتشر کردهاند. گونههایی مانند شعر و نامه نیز که پیش از این رواج داشته است در این دوره از حیث محتوا و کارکرد تغییر کرده است. این تحقیق با استفاده از نظریۀ گونهشناسی(ژانر) و با روش استقراء کامل به شش گونه اصلی در نوشتارهای مطبوعاتی زنان دست یافته است. مطالبۀ حقوق اجتماعی زنان مانند لزوم تحصیل، حق انتخاب همسر، اجازۀ کار، حق رای و حق حضانت فرزند؛ محتوای مشترک در تمامی این گونههاست. مخاطب اصلی تمام گونهها زنان هستند، چنانکه کارکرد این گونهها تحت عنوان کلی تعلیم و انتقاد اجتماعی جای میگیرد.