دستیابی به الگوی ساخت مسکن وتراکم متناسب با رویکرد حفاظت آب در مقایسه دواقلیم کم بارش وپربارش
نویسندگان
1 استادیار معماری، دانشکده هنر و معماری واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترا معماری، دانشکده هنر و معماری واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران
3 استادیار معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران
doi
10.29252/ahdc.2022.15450.1449چکیده
با توجه به کمبود آب قابل شرب و هم چنین افزایش میزان تقاضا از منابع آب بهدلیل رشد جمعیت، بسیاری از شهرهای ایران، در تامین آب با دشواریهایی روبرو هستند. استراتژیهای حفاظت آب که شامل جمع آوری آب، احیا آب، مدیریت آب و ذخیره سازی آب برای مصارف شرب و غیرشرب است، راه های عملی در کاهش بحران فرآینده تامین آب برای شهروندان میدهد. لازم است الگوی ساخت مسکن وتراکم به لحاظ حفاظت آب نیز بهینه باشد. در این مقاله نمونههایی بر اساس الگوهای ساخت مسکن پیشنهادی طرح جامع یزد در اقلیم کم بارش و سپس دو نمونه نیز در شهرهای ساری و گرگان بهعنوان مناطق پربارش انتخاب شد و به روش کمی، میزان ذخیرهسازی آب باران و احیاء آب خاکستری محاسبه گردید. نتیجه ارزیابیها نشان میدهد که در شهری مانند یزد ، حدود 57 درصد و در شهرهای پر بارش حدود 70 درصد تقاضا برای آب کاهش می یابد. در شهرهایی با بارش مناسب به دلیل هزینه احیاء آب می توان با تاکید بر راهبرد جمع آوری آب باران به رویکرد حفاظت آب رسید. به عنوان مثال در گرگان 13/12 درصد و در ساری 15/61 درصد نیاز سالانه آب ساکنین از بارش قابل تامین است. در شهر یزد که حجم آب باران استحصالی کمتر از یک درصد مصرف و قابل توجه نبوده، استراتژی احیاء آب کاراتر است؛ لذا رویکرد حفاظت آب بهمنظور کاهش هزینههای احیاء آب، افزایش نفر در هکتار و ایجاد تراکم بیشتر ساختمانی می باشد و الگوی مناسب ساخت مسکن ایجاد کاربری ذخیره سازی آب در طراحی مسکن شامل تغییر ترکیب فضاهای مسکن، ایجاد خانه های راست گوشه جهت ایجاد تراکم بیشتر، طرح سکونت گاه ها به صورت مجتمع و متمرکز است. لازم است سیاست های طرح های جامع مسکن یزد که سبب کاهش تراکم از127 نفر در هکتارسال 1335 به 32/8 نفر در هکتار در سال 1395 شد، بازنگری شود. الگوی مناسب ساخت مسکن وتراکم در شهرهای گرگان و ساری برخلاف شهر یزد طراحی سکونتگاهها به صورت غیر متمرکز و کاهش تراکم نسبی جمعیت و نفر در هکتار و افزایش سرانه زمین می باشد.