پاسخ ترکیب، تنوع و گروه‌های کارکردی بانک بذر خاک به کنش‌های اصلاحی پخش‌سیلاب در ایستگاه آبخوان داری کوثر، استان فارس

نویسندگان

1 دکتری علوم مرتع، دانشکده‌ی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

2 استادیار گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، ایران

3 کارشناس ارشد جنگلداری، گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، ایران

4 مربی پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

doi
10.22092/wmej.2020.341847.1313
چکیده

پخش­سیلاب نقش مؤثری در احیا و تقویت‌کردن پوشش گیاهی، بهبود حاصل‌خیزی خاک، تغذیه­ی آب‌های زیرزمینی و مهارکردن بیابان­زایی دارد. در این پژوهش اثرهای پخش­سیلاب بر ترکیب و تنوع گونه‌یی بانک بذر خاک در دشت گربایگان فسا بررسی شد. بانک بذر خاک در منطقه‌های پخش­سیلاب، پخش­سیلاب همراه با آتریپلکس‌کاری، و منطقه‌ی شاهد (بی پخش‌سیلاب) بررسی شد. بانک بذر خاک در ژرفای صفر تا 10 سانتی‌متری قبل از آغاز رویش بذر‌های موجود در خاک در آذر 1396 نمونه‌گیری، و ترکیب آن با روش جوانه‌زنی در گلخانه تعیین کرده شد. نتیجه‌ نشان داد که از 42 گونه‌ی گیاهی شناسایی‌شده در بانک بذر خاک، به‌ترتیب 40، 40 و 24 گونه در سه منطقه‌ی پخش­سیلاب، پخش­سیلاب همراه با آتریپلکس‌کاری، و منطقه‌ی شاهد بود. بیش‌ترین مقدار شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌یی در منطقه‌ی پخش­سیلاب بود. تحلیل افزونگی نشان داد که ترکیب گونه‌یی و گروه‌های کارکردی بانک بذر خاک عرصه، در تاثیر پخش­سیلاب و بوته‌کاری با گونه‌ی آتریپلکس (Atriplex lentiformis(Torr) S. Watson) است. به‌طور کلی نتیجه‌ی به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان داد که بعد از گذشت حدود 35 سال از اجرای پخش­سیلاب در منطقه، تاثیرهای مثبت آن بر شاخص‌های ترکیب، تنوع و گروه‌های کارکردی بانک بذر خاک کاملا مشهود است.