پاسخ ترکیب، تنوع و گروههای کارکردی بانک بذر خاک به کنشهای اصلاحی پخشسیلاب در ایستگاه آبخوان داری کوثر، استان فارس
نویسندگان
1 دکتری علوم مرتع، دانشکدهی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
2 استادیار گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، ایران
3 کارشناس ارشد جنگلداری، گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، ایران
4 مربی پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
doi
10.22092/wmej.2020.341847.1313چکیده
پخشسیلاب نقش مؤثری در احیا و تقویتکردن پوشش گیاهی، بهبود حاصلخیزی خاک، تغذیهی آبهای زیرزمینی و مهارکردن بیابانزایی دارد. در این پژوهش اثرهای پخشسیلاب بر ترکیب و تنوع گونهیی بانک بذر خاک در دشت گربایگان فسا بررسی شد. بانک بذر خاک در منطقههای پخشسیلاب، پخشسیلاب همراه با آتریپلکسکاری، و منطقهی شاهد (بی پخشسیلاب) بررسی شد. بانک بذر خاک در ژرفای صفر تا 10 سانتیمتری قبل از آغاز رویش بذرهای موجود در خاک در آذر 1396 نمونهگیری، و ترکیب آن با روش جوانهزنی در گلخانه تعیین کرده شد. نتیجه نشان داد که از 42 گونهی گیاهی شناساییشده در بانک بذر خاک، بهترتیب 40، 40 و 24 گونه در سه منطقهی پخشسیلاب، پخشسیلاب همراه با آتریپلکسکاری، و منطقهی شاهد بود. بیشترین مقدار شاخصهای تنوع و غنای گونهیی در منطقهی پخشسیلاب بود. تحلیل افزونگی نشان داد که ترکیب گونهیی و گروههای کارکردی بانک بذر خاک عرصه، در تاثیر پخشسیلاب و بوتهکاری با گونهی آتریپلکس (Atriplex lentiformis(Torr) S. Watson) است. بهطور کلی نتیجهی بهدستآمده از این پژوهش نشان داد که بعد از گذشت حدود 35 سال از اجرای پخشسیلاب در منطقه، تاثیرهای مثبت آن بر شاخصهای ترکیب، تنوع و گروههای کارکردی بانک بذر خاک کاملا مشهود است.