نقش و وظایف مدیران مدارس و مسئولان سازمان آموزش و پرورش در جهت تقویت و توسعه عجین شدن معلمان با شغل‌شان: نتایج یک مطالعه آمیخته

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 مربی گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران.

doi
10.29252/mpes.12.1.239
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی نشانگان نقش و وظایف مدیران مدارس و مسئولان سازمان آموزش ‌و پرورش در جهت تقویت و توسعه عجین شدن معلمان با شغل‌شان و ارزیابی وضع موجود آن در میان مدارس شهر خرم‌آباد انجام‌شده است.مواد و روش‌ها‌: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، پژوهشی آمیخته از نوع اکتشافی متوالی، ابتدا کیفی و بعد کمی است. جامعه پژوهش در بخش کیفی 15 نفر از مدیران و معلمان باتجربه، نمونه و مشهوری که بنا بر گزارش والدین و دیگر مدیران می‌توان آن‌ها را عجین شده با شغل تلقی نمود، با استفاده از روش‌های نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفتند. جامعه بخش کمی پژوهش، کلیه مدیران و معلمان دوره‌های تحصیلی ابتدایی (دوره اول و دوم) و متوسطه (دوره اول و دوم) شهر خرم‌آباد در سال تحصیلی 96-95 بودند؛ تعداد نمونه، 340 نفر از معلمان دوره‌های مختلف تحصیلی شهر خرم‌آباد بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و براساس فرمول کوکران تعیین‌ شده و با ابزار محقق‌ساخته عجین شدن شغلی مورد بررسی قرار گرفتند. روایی محتوایی پرسشنامه عجین شدن شغلی معلمان توسط اساتید و صاحب‌نظران تائید شده و پایایی آن مناسب بود (آلفای کرونباخ بالاتر از 8/0). برای تحلیل متون ادبی و مصاحبه‌ها جهت تدوین شاخص‌های عجین شدن شغلی معلمان در بخش کیفی از روش کدگذاری باز استفاده شد؛ و جهت تحلیل آماری داده‌های بخش کمی، از روش تحلیل عاملی تأییدی و آزمون (T تک نمونه‌ای) استفاده شد.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های بخش کیفی پژوهش حاکی از آن است که عجین شدن شغلی معلمان شامل 18 نشانگر و 5 بعد: برانگیختن معلمان، رویه‌های ارزیابی عملکرد، ایجاد فرصت‌هایی جهت دانش‌افزایی، سبک مدیریتی دمکراتیک و جو و فضای مدرسه است. در بخش کمی نیز آزمون تحلیل عاملی تأییدی، الگوی اندازه‌گیری متغیر نهفته برازش قابل قبولی با داده‌ها را نشان داد. در بخش کمی با توجه به نتایج آزمون (T تک نمونه‌ای)، ابعاد پنج‌گانه نقش و وظایف مدیران مدارس و مسئولان سازمان آموزش ‌و پرورش در حد متوسط و معناداری ارزیابی شد. عجین شدن شغلی معلمان یک مفهوم پیچیده و چندبعدی است که تحت تأثیر عوامل گوناگون قرار می‌گیرد که نیازمند شناسایی و بررسی‌های بیشتری است.