اولویت بندی عامل های مؤثر بر وقوع زمین لغزش و پهنه بندی حساسیت آن در آبخیز چریک آباد ارومیه با استفاده از مدل آنتروپی شانون
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه ارومیه
2 دانش آموخته دکتری آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشگاه ارومیه
4 استادیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه ارومیه
doi
10.22092/wmej.2020.128407.1280چکیده
زمینلغزشها از رخدادهای طبیعی و برخی انسانساختاند. ایجاد یک راهبرد برای کاهش زیانهای ناشی از زمینلغزشها برای حفظ منابعطبیعی و انسانی، ضروری است. هدف از این پژوهش، اولویتبندی عاملهای مؤثّر بر زمینلغزشها با مدل آنتروپی شانون و روش GIS است. با بازدیدهای میدانی و تصویرهای گوگل ارث 90 نقطهی لغزشی در آبخیز چریکآباد ارومیه شناسایی شد. لایههای بارش، ارتفاع، درصد شیب، جهت شیب، سنگشناسی، کاربری زمین، شاخص پوششگیاهی تفاضلی بهنجارشده (NDVI) و عناصر خطی مانند فاصله از آبراه، فاصله از گسل، فاصله از جاده و فاصله از روستا عاملهای مؤثّر بر وقوع زمینلغزش بهکارگرفتهشد و نقشهی پراکنش زمینلغزشها در سامانهی اطلاعات جغرافیایی تهیه و رقومی شد. اولویتبندی عاملهای مؤثّر با روش آماری آنتروپی شانون نشان داد که بهترتیب لایههای کاربری زمین، فاصله از آبراه و فاصله از گسل بیشترین تأثیر را بر وقوع زمینلغزشها داشت و کمترین تأثیر مربوط به لایههای فاصله از روستا، فاصله از جاده است. پهنهبندی حساسیت زمینلغزش با مدل و ارزیابی دقت آن با منحنی عملکرد نسبی سامانه (ROC) و با سطح زیر منحنی (AUC) 0/879 بیانگر دقت خیلیخوب مدل برای منطقه بود. با توجه به اینکه حدود 32 % از آبخیز در منطقههایی با حساسیت زیاد و خیلی زیاد قرار گرفته است، پیشنهاد میشود برای کاهش نسبی خطر لغزش در آنجا، از تغییر کاربری در منطقههای مستعد زمینلغزش اجتناب گردد.