فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راه‌حل­های مناسب و کارآمـد برای بهینه­سازی رواناب به­ویژه در منطقه‌های خشک و نیمه­خشک بهره‌گیری از شبکه­های پخش­سیلاب است که ضمن کاهش خسارات ناشی از سیـل، در افزایش حجــم سفره‌ی آب زیرزمینی و احیــای مراتع مؤثر است. در این پژوهـش اثر پخش­سیلاب بر ترکیب گونه­یی و گروه­های گیاهی در مراتع پشتکوه کیاسر ساری، استان مازندران، بررسی شد. برای نمونه­گیری پوشش گیاهی در منطقه‌های پخش سیلاب، قرق و نبود پخش سیلاب (چرای دام) انجام شد. نمونه­گـیری در نقطه‌های معـرف و همگن هر یک از منطقه‌ها به شکل تصادفی- منظم و با ثبت درصد تاج پوشش گونه­های گیاهی در 90 قطعه یک متر مربعی انجام شد. نتایج نشان داد که تعداد 53 گونه در منطقه‌ی پخش­سیلاب و 43 گونه در قرق هست، در حالی ‌که در منطقه‌ی نبود پخش­سیلاب یا در چرای دام 24 گونه بود. در بین تیره­های گیاهی بررسی‌شده، پخش سیلاب موجب افزایش درصد تاج پوشش تیره­های Brassicaceae، Poaceae و Fabaceae شد. به غیر از گروه­های گیاهی هم‌چون بوته­ها و کاموفیت­ها که کاهش معنی­داری از پخش سیلاب نسبت به شاهد نشان دادند، مقایسه‌ی سایر گروه­های گیاهی نیز حاکی از افزایش درصد تاج پوشش آن‌ها در پخش سیلاب و قرق بود. تجزیه و تحلیل چند متغیره نشان داد که ترکیب گونه‌یی و گروه­های گیاهی تحت تأثیر کنش‌های پخش­سیلاب و قرق بود، به طوری‌که گونه­های مهم مرتعی مانند Agropyron elongatum و Onobrychis altissima بیش­ترین پاسخ را به کنش‌های پخش­سیلاب در منطقه داده­اند. به طور کلی نتایج نشان داد که کنش‌های پخش سیلاب، تأثیر مثبتی بر شاخص­های ترکیب گونه‌یی و گروه­های گیاهی داشته است.