ارزیابی کارایی مدل گردش عمومی CanESM2 و مدل منطقه ای REMO به منظور پیش بینی تغییرات ویژگی های اقلیمی در آبخیز جازموریان

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت

2 دکترای تخصصی بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22092/wmej.2020.341365.1300
چکیده

گرم­شدن سیاره­ی زمین به­دلیل افزایش تغییر در بارندگی و دما بر دست‌رسی به منابع آب، به­ویژه در منطقه‌های خشک، اثری جدی دارد. مدل­های اقلیمی گردش عمومی جو (GCM) و منطقه­یی (RCM) ابزار اصلی ارزیابی تغییر ویژگی­های اقلیمی در آینده است. متفاوت­بودن تفکیک مکانی این مدل­ها سبب اختلاف در نتیجه‌های ارزیابی تغییر ویژگی­های اقلیمی می­شود. ازاین­رو در این پژوهش کارآیی مدل بزرگ‌ مقیاس CanESM2 و مدل منطقه‌یی REMO در آبخیز جازموریان با کاربرد معیارهای آماری ارزیابی شد. نتیجه‌ها نشان داد که مدل CanESM2 عمل‌کرد بهتری از مدل منطقه­یی REMO برای پیش­بینی ویژگی‌های اقلیمی دارد. شبیه­سازی ویژگی­های اقلیمی برپایه‌ی مدل CanESM2 نشان داد که بارندگی در حالت‌های ممکن RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 به ‎ترتیب 19/23، 18/55 و 14/55 میلی­متر در ایستگاه ایرانشهر و در ایستگاه بم 8/31، 10/66 و 15/72 میلی­متر نسبت به دوره­ی مشاهده کاهش خواهد یافت. میانگین مقادیر شبیه­سازی شده‌ی دما در حالت‌های ممکن پژوهش نشان داد که دمای متوسط در ایستگاه ایرانشهر به­ ترتیب 1/57، 2/15 و 3/1 درجه­ی سانتی­گراد و در ایستگاه بم 1/84، 2/31 و 3/35 درجه­ی سانتی­گراد نسبت به دوره­ی مشاهده افزایش خواهد یافت. به­ طورکلی نتیجه‌های پیش­بینی ویژگی­های بارندگی و دمای متوسط در آبخیز جازموریان نشان داد که احتمال وقوع دوره­های خشک طولانی­تر در آینده نسبت به دوره­ی مشاهده در این منطقه افزایش خواهد یافت. ازاین­رو اطلاع از روند تغییر ویژگی­های اقلیمی می­تواند به مدیران و برنامه­ریزان در دادن راه‌کار­های لازم برای شرایط تغییر اقلیم آینده کمک کند.