فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین اقدام‌ها در مدیریت سیلاب تهیه‌یِ نقشه‌یِ حساسیت سیل‌گیری است. هدف از این پژوهش شناسایی منطقه‌های مستعد سیل‌گیری با مدل بیشینه‌ی بی‌نظمی در آبخیز تشان خوزستان است. نقشه‌یِ پراکنش سیل‌گیری‌ها تهیه شد و از کل 169 موقعیت سیل‌گیری 70% برای واسنجی مدل و 30% برای اعتبارسنجی به‌کار برده شد. از 10 عامل مؤثر در سیل‌گیری (ارتفاع، جهت شیب، فاصله از آبراه، تراکم زه‌کشی، درجه‌ی شیب، کاربری زمین، فاصله از جاده، شاخص رطوبت پستی‌وبلندی، انحنای تراز و سنگ‌شناسی) بهره‌گرفته شد. روند تأثیر و درصد مشارکت هر یک از ویژگی‌های محیطی در روی‌داد سیل‌گیری با منحنی‌های پاسخ و روش جک­نایف بررسی شد. در نهایت، نقشه‌یِ حساسیت سیل‌گیری در چهار طبقه تهیه شد. برای ارزیابی دقت مدل‌سازی انجام‌شده از منحنی تشخیص عمل‌کرد نسبی بهره‌گرفته شد. نتیجه‌ها نشان داد که این مدل دقت بسیار خوبی (0/885AUC=) در شناسایی منطقه‌های مستعد سیل‌گیری دارد، و عامل‌های کاربری زمین و فاصله از جاده با 50/5% و 20/6% مشارکت بیش‌ترین تأثیر را در روی‌داد سیل‌گیری‌ها داشت. حدود 25% از مساحت آبخیز نسبت به روی‌داد سیل‌گیری‌ حساسیت زیاد و خیلی زیاد دارد. با توجه به دقت پیش‌بینی بسیار خوب الگوریتم بیشینه‌ی بی‌نظمی در شناسایی منطقه‌های بحرانی و حساس به سیل‌گرفتگی، توصیه می‌شود از این مدل برای تهیه‌یِ نقشه‌یِ حساسیت سیل‌گیری سایر آبخیزها به‌خصوص منطقه‌هایی که ایستگاه‌های آب‌سنجی ندارد بهره‌گرفته ‌‌شود.