بررسی سیاست‌های سرقتِ علمی-ادبی در تارنماهای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

در سال‌های اخیر سرقتِ علمی-ادبی، به‌ویژه در جوامع دانشگاهی، اهمیت چشم‌گیری یافته است. به‌رغم تلاشِ دانشگاه‌ها و استادان در یافتنِ راهکارهایی برای بازداشتن دانشجویان از این اقدام؛ این مشکل هم‌چنان به قوت خود باقی است و به عقیده‌ی بسیاری از پژوهشگران حتی بیشتر نیز شده است. هدف اصلی این مقاله کمک به دانشگاه‌های ایران برای مقابله با پدیده‌ی دامن‌گسترِ سرقتِ علمی-ادبی است. به‌عبارت دیگر، تلاش خواهد شد تا دانشگاه‌ها را از ضرورتِ دست یافتن به سیاستی روشن درباره‌ی سرقت علمی-ادبی، به‌ویژه در تارنماهای دانشگاهی آگاه سازیم. برای این منظور و هم‌چنین آشنایی با راهکارهای علمی و عملی دانشگاه‌ها در پیشگیری از سرقتِ علمی-ادبی، محتویات تارنمای 133 دانشگاه، پژوهشکده و مؤسسه‌ی علمی مورد تأییدِ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بررسی شد. نتایج بررسی بیشتر تارنماها از نبودِ محتوایی منسجم و جامع درباره‌ی این مفهوم حکایت دارد؛ و این بدان معناست که در بسیاری از این نهادها، دانشجویان از آموزشِ کافی درباره‌ی سرقتِ علمی-ادبی و اهمیت صداقت علمی بی‌بهره‌اند. پژوهش حاضر این ایده را پیش می‌نهد که برای انجام اقدامی مؤثّر در این زمینه، شرط نخست آن است که مسئولان دانشگاه‌ها آشنایی دانشجویان با مفهوم و ماهیّتِ سرقتِ علمی-ادبی و چگونگی اجتناب از آن را فرض نگیرند و بر سر این نکته که شناختِ دقیقِ و راهکارهای مقابله با این پدیده نیازمندِ آموزش و آگاهی بخشی است، به توافقی اصولی دست یابند.