بررسی مطلوبیت کارکرد فضاهای نیمهباز خصوصی از نظر ساکنین (نمونه موردی: آپارتمانهای مسکونی شهر سبزوار)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 -دانشجوی کارشناسی ارشد، معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.29252/ahdc.2021.15759.1473چکیده
در سالهای اخیر، افزایش جمعیت شهرنشین، سیر صعودی قیمت مسکن و تبدیل آن به کالایی اقتصادی و نیز تغییر الگوی ساخت از سنتی به مدرن موجب تقلیل کیفیت و مساحت فضاهای نیمهباز نسبت به گذشته شده است. این امر که باعث به خطر افتادن امنیت روانی، سلامت و کیفیت زندگی شهروندان میشود، در شهرستان سبزوار نیز مشاهده میشود. بنابراین به دلیل اهمیت ریشهیابی مشکلات و شناخت وضع موجود فضاهای نیمهباز، هدف این پژوهش بررسی مطلوبیت کارکرد این فضاها بوده و در پی پاسخ به این سوال است که کارکرد بالکن به عنوان فضای نیمهباز، تحت تاثیــر چه عواملی اســت؟ و میزان مطلوبیت و اهمیت هر یک از این عوامل چقدر است؟ با توجه به پیشینه نظری، چهار مولفه کالبدی، اجتماعی، عملکردی، ادراکی و معیار های هر کدام برای بررسی رابطه انسان و فضای نیمه باز استخراج گردید و برای بررسی آنها، بالکن به عنوان فضای نیمهباز خصوصی مورد بررسی قرار گرفت. روش این تحقیق کیفی و رویههای آن مطالعه اسنادی، مشاهده میدانی و تکمیل پرسشنامه است. برای مطالعه موردی، ۵۰ پرسشنامه به صورت هدفمند بین ساکنین آپارتمانهای مسکونی بالکندار شهر سبزوار توزیع شد و با تحلیل دادهها (با استفاده از نرم افزار SPSS.26) این نتیجه به دست آمد که بالکنها بیشتر برای خشک کردن لباس و پرورش و نگهداری گیاه مورد استفاده قرار میگیرند. مولفه کالبدی، ادراکی، عملکردی و اجتماعی به ترتیب دارای بیشترین تا کمترین میزان مطلوبیت هستند که در این میان مولفه عملکردی دارای بیشترین و مولفه اجتماعی دارای کمترین اهمیت از نظر ساکنین است. معیار ایمنی و امنیت از مطلوبیت بیشتر و امکان تعامل با افراد خانواده و افراد در فضای عمومی از مطلوبیت کمتری در بین معیار ها برخوردارند. اختلاف میزان مطلوبیت و اهمیت هر معیار از نظر ساکنین که بیشترین آن در معیارهای تعامل با افراد خانواده و انعطاف پذیری مشاهده شد، بیانکننده عدم پاسخگویی مناسب این فضا به نیاز های مذکور و لزوم توجه طراحان به کاستی های موجود و رفع آنها است.
