امکان سنجی جمع آوری آب باران در تیمارها و زمان های مختلف در آبخیز طالقان
نویسندگان
1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
2 استادیار علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
3 استادیار علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22092/wmej.2020.342844.1339چکیده
جمع آوری باران در منطقههای خشک و نیمه خشک با زیر حوضه روشی مناسب برای تولید محصول و مقابله با کم آبی است. امکانسنجی جمع آوری باران در آبخیز طالقان در زیر حوضههایی با مساحت های 100، 25 و 6/25 مترمربع با سه تیمار ایجاد جوی و پشته، تراکم تراز سطحی و شاهد در سال آبی 96-1395 بررسی شد. آزمایش در قالب طرح مجموعهی کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. حجم روانآب جمع آوری شده پس از هر بارش در فصلهای مختلف مشخص شد. ارتباط بین مقدار و ضریب روانآب با ارتفاع بارش و آستانهی بارش برای تولید روانآب مشخص شد. نتیجهها نشان داد که بارش های بهاری به ترتیب 62/5 و 65/4 % بیش از بارش های زمستانی و پاییزی روانآب تولید کرد. متراکم کردن خاک سطح باعث افزایش روانآب و ضریب آن به ترتیب 17/3 و 19/8% از شاهد شد. افزون بر آن، تراکم خاک اندازهی ارتفاع بارش آستانه را 7% کاهش داد. مقدار و ضریب روانآب با ایجاد جوی و پشته به ترتیب 22 و 20% کاهش یافت، اما بارش آستانه 4% فزونی گرفت. مقدار روانآب و بارش آستانه در زیر حوضههای بزرگتر کمتر از زیر حوضههای کوچکتر بود. کاربرد زیر حوضههای جمع آوری روانآب برای کاشتن گیاهان در منطقه با تراکم خاک سطح (افزایش هفت درصدی چگالی ظاهری خاک) توصیه میشود، و مساحت آن با توجه به نوع گیاه تعیین میشود.