مطالعه دلایل استقبال از رمان «ملت عشق» در ایران؛

نویسندگان

1 رزونامه نگاری دانشکده علوم ارتباطات

2 گروه ارتباطات، دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22059/jsal.2022.342527.666147
چکیده

بر اساس آمار نشر کتاب، رمان «ملت عشق» یکی از رمان‌های پرفروش سال‌های اخیر در ایران است و توجه به دلایل و زمینه‌های عامه‌پسند شدن آن می‌تواند به درکی از حال‌وهوای جامعه در این دوره کمک کند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر از طریق مطالعۀ کیفی علل گرایش کاربران زن اینستاگرام به رمان «ملت عشق» سعی کرد تا بتواند به بخشی از مسائل مطرح حول چنین پدیده‌ای در جامعۀ ایران دست یابد. به این منظور، با روش تحلیل مضمون و انجام نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی، با بیست نفر از این کاربران مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساخت‌یافته انجام شد. طبق یافته‌های این پژوهش، اگرچه به نظر می‌رسید نوعی فراخوانیِ مخاطب توسط ویژگی‌های عامه‌پسند و تبلیغات کنجکاوی‌برانگیز صورت گرفته باشد، اما از سوی دیگر، توجه به عناصر داستان نظیر فرم، محتوا و مؤلف نیز بیانگر گزینش‌گری مخاطبان و عاملیت آن‌ها در انتخاب این اثر بود و به‌طور کلی، علاوه‌بر عامل «موج تبلیغاتی» و «جذابیت داستان»، علل گرایش به مطالعۀ چنین اثری را می‌توان ناشی از عامل مهم دیگری از جمله پرداختن به مسائلی از جنس «مسئلۀ روز جامعه» در ایران دانست که استقبال بالا از چنین اثری نیز می‌تواند نشان‌دهندۀ نوعی حساسیت اجتماعی نسبت به این‌گونه مسائل باشد. در مجموع، بر مبنای اطلاعات به دست آمده از مصاحبه‌های عمیق با تعدادی از مخاطبان این رمان، می‌توان گفت شرایط اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران در توجه و استقبال از این اثر تأثیرگذار بوده و در این میان، نقش شبکۀ اجتماعی اینستاگرام در معرفی و استقبال هرچه بیشتر از آن بسیار پررنگ بوده است.