واکاوی وضعیت موجود آموزش نیکوکاری در مدارس ابتدایی (مطالعه پدیدارنگارانه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی،ایران

2 دانشیار دانشگاه خوارزمی ،تهران؛ ایران.

3 استادیار رشته مطالعات برنامه درسی دانشگاه خوارزمی تهران

4 دانشیار دانشگاه فرهنگیان،گروه آموزش ابتدایی، پردیس نسیبه، دانشگاه فرهنگیان

doi
چکیده

مقاله حاضر باهدف بررسی وضعیت موجود آموزش نیکوکاری انجام شد. بدین منظور، روش تحلیل کیفی از نوع پدیدار نگاری با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته مورد توجه قرار گرفت و نمونه آماری به‌صورت هدفمند از جامعۀ مدیران و معلمان 12 مدرسه دولتی، غیردولتی و قرآنی دخترانه و پسرانه مقطع ابتدایی شهر تبریز انتخاب شد. در بخش اول؛ به نوع و میزان فعالیت­های آموزشی در مدارس مورد بررسی اشاره گردید و در بخش دوم؛ از روش تحلیل محتوای استقرایی جهت تحلیل مصاحبه­ها استفاده شد. نتایج تحلیل نشان داد که مقوله­های مربوط به استفاده از صندوق صدقات در مدارس و توزیع پاکت پول در پاسخ مدیران و مقولۀ انشانویسی در پاسخ معلمان بیشترین تکرار را داشته است. همچنین، طبق پاسخ اکثریت مدیران، زمان برگزاری غالباً در هفتۀ نیکوکاری و مسئولیت اجرای آن در بخش مسئولین اغلب بر عهدۀ معاون مدرسه و مربی پرورشی و در بخش دانش­آموزی به‌صورت گروهی بوده است. طبق نظر اکثریت معلمان، مفهوم نیکوکاری از پایه دوم ابتدایی قابلیت درک بیشتری برای دانش­آموزان داشته است و نقش فعالیت­های عملی و محتوای کتب درسی را به یک ‌میزان مؤثر و مکمل هم بیان­ نمودند. درنهایت، مصاحبه‌شوندگان به موانعی در مسیر آموزش این نوع محتوا اشاره کردند که بعد از تلخیص و طبقه­بندی اطلاعات، چهار تم تحت عنوان برنامه درسی آشکار، پنهان، پوچ و فوق‌برنامه از آن استخراج گردید.