فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شور و سدیمی‌شدن خاک از عامل‌های مهم تخریب زمین‌ به­ویژه در منطقه‌های خشک و نیمه­خشک است که اگر به آن توجه نشود منجر به فرسایش می‌شود و تهدیدی برای پایداری خاک در عرصه­های مختلف آبخیزها است. در این پژوهش، تأثیر کاربرد مواد آلی بر برخی ویژگی‌های فیزیکی خاک در شرایط آبیاری با شوری‌های مختلف آب به‌روش فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملاٌ ‌تصادفی در سه تکرار به مدت یک سال بررسی شد. عامل­ها دو سطح شوری آب آبیاری با هدایت الکتریکی 7 و 14 دسی­زیمنس بر متر، دو بافت خاک شنی-میانه‌بافت (لومی) و رسی-میانه‌بافت و چهار نوع ماده­ی آلی شامل ضایعات شیرین‌بیان، لیموترش، کود مرغی و کود گوسفندی بود. نتایج نشان داد که مواد آلی تأثیر معنی‌داری بر حفظ رطوبت و کاهش تبخیر از سطح خاک (01/0p <) و کاهش جرم مخصوص ظاهری خاک (05/0p <) داشت. درصدرطوبت وزنی خاک با بافت شنی-میانه‌بافت در تیمارهای مواد آلی به‌ترتیب 25، 20، 15 و 15% نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. بین تیمارهای بررسی‌شده، کم‌ترین تبخیر از ستون خاک در تیمار شیرین­بیان بود (39/99 سانتی­متر) که نسبت به مقدار آن از سطح خاک در تیمارشاهد (43/26 سانتی‌متر)، 8% کاهش نشان داد (0/05p <، آزمون دانکن). نتیجه‌ها نشان‌دهنده‌ی تأثیر معنی­دار بافت خاک بر مقدار رطوبت در عمق ستون خاک بود (0/01p <). از آن‌جا که نقش تیمار شیرین‌بیان در کاهش‌دادن تبخیر از طح و حفظ رطوبت خاک برجسته­ بود، پیشنهاد می­شود بررسی­های تکمیلی برای بررسی امکان کاربرد این نتیجه‌ها در برنامه­های حفاظت آب و خاک، به‌ویژه در زمین شیب­دار انجام شود.