تبیین جامعه‌شناختی رابطۀ بین تکثرگرایی با عرفی‌شدن دبیران آموزش‌و‌پرورش شهر اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 آموزگار آموزش‌وپرورش شهرستان شاهین‌شهر، شاهین شهر،ایران

doi
10.22067/social.2025.93169.1635
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی ارتباط بین تکثرگرایی با عرفی‌شدن دبیران آموزش و پرورش می‌پردازد. جامعۀ آماری کلیۀ دبیران مشغول به تدریس در مقطع متوسطۀ (اول و دوم) شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402 است. روش پژوهش، پیمایشی است و نمونه ها با روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای انتخاب شده‌اند؛ ابزار گردآوری داده‌ها نیز، پرسشنامه و از نظر زمانی مقطعی است. یافته‌های مدل معادلۀ ساختاری نرم‌افزار Amos نشان می‌دهد که برآوردهای مربوط به شاخص‌های برازش کلیت مدل و پارامترهای اصلی در تمام فرضیه‌های مستقیم اثر تکثرگرایی بر عرفی‌شدن دبیران معنادار است. همچنین متغیرهای میانجی (تروما، کیفیت زندگی و خرده‌فرهنگ بین‌المللی) در رابطۀ بین تکثرگرایی و عرفی‌شدن، بیانگر این است که مدل تدوین ‌شده توسط داده‌های پژوهش حمایت می‌شوند که به لحاظ آماری معنادار بوده و رابطۀ مستقیم و قوی است. بنابراین با توجه به مقدار ضریب تأثیر غیرمستقیم متغیر تکثرگرایی، می‌توان گفت این میانجی‌ها مستقیم و از نوع جزئی است. در مجموع، یافته‌های پژوهش هر چند حاکی از تأیید نظریات برگر و هابرماس و دین‌دار بودن و البته حرکت پرشتاب دبیران به سوی عرفی‌شدن است؛ بعضاً نشان دهندۀ حفظ ته‌نشست‌های پارتویی در بحث دین و پایبندی به آن دارد؛ ولی شکل جدیدی از دین‌ورزی یا همان «واسازی» یا «بی‌شکلی دین‌ورزی» را نشان می‌دهد.