شناخت و تحلیل ظرفیت های منابع آب سطحی، پیش نیاز برنامه ریزی آمایش سرزمین در استان کرمان
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
2 استاد پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
3 استاد پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
doi
10.22092/wmej.2019.126446.1222چکیده
آب عنصر اصلی آمایش سرزمین و توسعهی پایدار است، و شناخت و تحلیل ظرفیتهای منابع آب، پیشنیاز برنامهریزی آمایش سرزمین است. در این تحقیق، با بررسی دادههای آبدهی روزانهی ایستگاههای آبسنجی استان کرمان، 43 ایستگاه با دورهی مشترک دادهبرداری سالهای 1355-1390 انتخاب شد. مهمترین مولفههای منابع آب سطحی شامل اندازه و پراکندگی فراوانی آب پایه، شاخصهای تداوم جریان، آبدهیهای سیلابی، آستانهی شروع روانآب، شدت سیلخیزی، ارتفاع توان خط برف و مولفههای بارش محاسبه و تحلیل شد. میانگین شاخص جریان پایه در حوزههای استان 0/61 است و شاخص جریان پایه در حدود 78% از حوزهها بیش از۵۰/۰ است. میانگین ضریب تغییر شاخصهای تداوم جریان 0/11 است. روند تغییر توان خط برف در همهی حوزههای منطقه یکی است. دامنهی آستانهی شروع روانآب از 0 تا 25 میلیمتر است که بیشترین فراوانی طبقهی صفر تا پنج با 44/9% پوشش سطحی است. بیش از 50% از زمینهای استان در طبقهی شدت سیلخیزی کم است. تعداد روزهای بارانی در حدود 50% از حوزههای این منطقه بیش از 50 است، و بارش متوسط سالانهی 45% از حوزهها در بازهی 200-300 میلیمتر است. نتیجهی شاخصهای دسترسی به آب پایدار از جمله جریان پایه، ضریب تغییر تداوم جریان و توان خط برف توانایی مناسب حوزههای استان کرمان را برای بهینهسازی طرحهای مرتبط با آب و مهارکردن فشار بر منابع آبهای زیرزمینی در مناطق خشک نشان داد.