واکاوی نقش اخلاق کاری اسلامی بر قصد کارآفرینی اجتماعی به لحاظ نقش میانجی مثبت‌اندیشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 مربی گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/social.2024.89007.1535
چکیده

کارآفرینی اجتماعی یک موضوع تحقیقاتی در حال رشد است که اخیراً موردتوجه بسیاری قرارگرفته است. تفکر مثبت، کارآفرینان اجتماعی را قادر می‌سازد تا تمرکز بلندمدت و هدف‌محور خود را در پرداختن به مسائل اجتماعی حفظ کنند؛ امری که بایستی توأم با رعایت مسیر اخلاقی باشد تا به توسعۀ جوامع منجر شود. این مطالعه به بررسی تأثیر اخلاق کاری اسلامی و مثبت‌اندیشی بر قصد کارآفرینی اجتماعی افراد می‌پردازد. در این پژوهش که به‌عنوان پژوهش‌ کاربردی و توصیفی از نوع همبستگی طبقه‌بندی‌شده است از پرسشنامه برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده گردید. جمع‌آوری داده‌ها به شکل میدانی انجام گرفت. جامعۀ آماری پژوهش را مدیران و کارشناسان حوزۀ کارآفرینی اجتماعی از ده منطقۀ شهرداری شهر تبریز در سال 1403-1402 تشکیل داده‌اند. در این پژوهش از چارچوب کلی سؤالات پرسش‌نامۀ اخلاق کاری اسلامی علی و الکاظمی، پرسشنامۀ کارآفرینی اجتماعی دهقانی و همکاران و پرسشنامۀ مثبت‌اندیشی اینگرام و وینسکی استفاده شده است. روایی صوری پرسشنامه توسط پنج تن از متخصصان حوزۀ کارآفرینی اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفته است. پرسشنامه‌ها به‌صورت الکترونیکی توزیع شد و از تعداد 120 پرسشنامۀ ارسال‌شده در نهایت تعداد 100 مورد به‌صورت کامل بررسی شد و مورد تحلیل قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزارSPSS23  و شیوۀ مدل‌سازی معادلات ساختاری (نرم‌افزارPLS SMART) انجام شد و نتایج برای آزمون مدل و بررسی فرضیه‌ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد ارتباط مستقیم و معناداری بین مؤلفه‌های اخلاق کاری اسلامی با قصد کارآفرینی اجتماعی در ابعاد در سطح معناداری 001/0 وجود دارد (402/0=B). همچنین تأثیر مثبت متغیر میانجی مثبت‌اندیشی بر قصد کارآفرینی اجتماعی (527/0=B) قابل‌توجه و اثر قوی‌تری داشته است. اخلاق کاری اسلامی نشان می‌دهد که ابزار قوی برای تقویت مثبت‌اندیشی است (781/0=B). این مطالعه بر اهمیت پیاده‌سازی اخلاق کاری اسلامی و رویکرد مثبت‌اندیشی برای تضمین نوآوری، تعامل اجرایی، پایداری، مدیریت ریسک و همچنین اقدام پیشگیرانه تأکید دارد.