فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مورفولوژی و رفتار شبکه‎ی زهکشی رودخانه‌ها به تغییرات حاصل از فعّالیّت‌های زمین‌ساختی، داده‌های رسوب‎شناسی و دینامیک جریان، بسیار حساس بوده و الگوی آنها تا حدِّ زیادی از این عوامل تأثیر می‎پذیرد. این پژوهش، تأثیر این فعّالیّت‎‎ها را بر تغییرات مورفولوژی و بستر رودخانه‎ی کُل، واقع در شمال‎غربی تنگه‎ی هرمز، مورد بررسی قرار داده است. مهم‌ترین شواهد آن، تغییر مسیرهای متعدّد این رودخانه در دوره‌های زمانی مختلف است. همچنین مکان این تغییر مسیرها نیز، محدوده‎ی مشخّصی را در سطح دلتا نشان می‌دهد و به‎نظر‎ می‌رسد بیشتر تحت تأثیر حرکات زمین‎ساختی و دینامیک جریان باشد. هدف از این پژوهش، بررسی شواهد موجود و ارزیابی تأثیر این عوامل در تغییرات بستر رود کُل در محدوده‎ی دلتا است. برای دست‎یابی به این هدف و برای شناخت شیوه‎ی عملکرد و میزان اثرگذاری عوامل گفته‎شده در مورفولوژی و رفتار رودخانه‎ی مورد مطالعه، آثار زمین‌ساختی، ویژگی‎های رسوب و دینامیک جریان مسیر آبراهه‎ی رود کُل، به‎عنوان‎ داده‎ها و نیز، پاره‎ای از شاخص‌های مورفومتریک به‎عنوان‎ ابزارهای مفهومی برای شناخت شیوه‎ی عملکرد آنها و زمین‎ساخت منطقه، مورد استفاده قرار گرفته است. سپس نتایج به‎دست‎آمده با انجام کار‎های میدانی گسترده، کنترل شده‎اند. علاوه‎براین، از عکس‌های هوایی، تصاویر ماهواره‌ای، نقشه‌های توپوگرافی و زمین‎شناسی، به‎عنوان‎ ابزارهای مقایسه‎ی زمانی و مکانی پژوهش استفاده شده است. نتایج به‎دست‎آمده از تحلیل داده‎ها با شاخص‌های مذکور و نیز، داده‌های ژئودینامیک نشان می‎دهد که منطقه‎ی مورد مطالعه تا اندازه‎ی زیادی از فعّالیّت‌های زمین‎ساختی کواترنری متأثّر شده است با این تفاوت که میزان تأثیرگذاری فعّالیّت در همه جای آن یکسان نیست، بلکه قسمت‎های بالادست بیشتر از بخش‎های پایین‎دست دلتا از این فعّالیّت‌ها تأثیر می‎پذیرند.