بررسی روند تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی دردشت سروستان- استان فارس
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاوزی، شیراز، ایران
2 استادیار پژوهشی دفتر امور اقتصادی، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 دانشیار بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ایران
4 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، ایران
doi
10.22092/wmej.2019.128069.1283چکیده
وابستگی کشاورزی دشت سروستان به آبهای زیرزمینی، اعمال سیاستهای مناسب را برای بهرهبرداری پایدار از این منابع به عنوان یک ضرورت مطرح ساخته است. در این راستا، ارزیابی کمی و کیفی وضع موجود منابع آب زیرزمینی دشت، و بررسی تأثیر برداشتهای بیرویه بر آنها از اهمیت ویژهای بر خوردار است. هدف این پژوهش بررسی روند تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی در دشت سروستان-استان فارس است. این تحقیق با کاربرد روش اسنادی، و با تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات نوسانهای سطح آب زیرزمینی و کیفیت شیمیایی آبخوان دشت، که به ترتیب از 24 حلقه چاههای مشاهدهای از سال 1370 تا 1395 و 24 حلقه چاههای انتخابی از سال 1377 تا 1394 جمعآوری شده بود انجام شد. نتایج نشان دادند که سطح آب زیرزمینی در دراز مدت بهطور متوسط cm/yr 47 کاهش یافته، اندکی تندتر از روند سطح آب در پنج سال اخیر (cm/yr39)، که بیانگر کاهش نرخ افت سطح آب در این سالها است. پیش بینی عمق سطح آب در سال 1410، بر اساس روند سطح آب در پنج سال گذشته، نشان میدهد که در مناطقی نظیر کوهنجان، دهنو و شمال سروستان افت عمق آب زیاد و به بیش از 80 متر خواهد رسید. نتایج همچنین نشان دادند که متوسط نرخ شور شدن آبهای دشت در این مدت 100 میکروزیمنس بر سانتیمتر در سال است. مقایسهی متوسط روند سطح آب زیرزمینی و روند شوری در کل دشت نشان میدهد که با افزایش عمق آب زیرزمینی شوری آب نیز افزایش یافته است، لیکن افت سطح آب زیرزمینی در همهی مناطق لزوماً با افزایش شوری همراه نبوده است.