فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر باهدف واکاوی نقش تحریم‌های بین‌المللی بر سیاست‌گذاری مبارزه با مواد مخدر در ایران انجام شد. مطالعۀ حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌‌ساختاریافته با ۱۷ نفر از مدیران، سیاست‌گذاران و کارشناسان ارشد حوزۀ مبارزه با مواد مخدر، کاهش آسیب و درمان اعتیاد به بررسی عمیق این پدیده پرداخت. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی پنج مضمون اصلی شد: محدودیت‌های مالی و تخصیص منابع، چالش‌های دسترسی به فناوری، دارو و تجهیزات پیشرفته، انزوای بین‌المللی و مختل شدن همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، تغییرات راهبردی و اولویت‌بندی‌های سیاستی و تأثیرات اجتماعی-سلامتی و تشدید آسیب‌پذیری گروه‌های در معرض خطر. درنهایت، مضمون مرکزی تحقیق تحت عنوان «تحریم‌ها به‌مثابه تهدید وجودی برای گذار از سیاست‌گذاری فعال به مدیریت انفعالی و بحران‌محور در مبارزه با مواد مخدر» استخراج شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحریم‌ها با ایجاد اختلال در تأمین منابع مالی، محدود کردن دسترسی به فناوری‌های روزآمد و ایجاد انزوای دیپلماتیک، توانایی نظام حکمرانی ایران را برای مدیریت مؤثر و پیشگیرانۀ پدیدۀ مواد مخدر به‌شدت تضعیف کرده است. درنتیجه این فشارها، سیستم سیاست‌گذاری کشور از حالت برنامه‌ریزی بلندمدت و فعال، به سمت مدیریت واکنشی، کوتاه‌مدت و بحران‌محور سوق یافته است. برای خروج از این چرخۀ معیوب و بازیابی توان راهبردی، پژوهش حاضر «مدل تاب‌آوری راهبردی» را در سه محور اصلی پیشنهاد می‌دهد: «تاب‌آوری داخلی و خوداتکایی هوشمند» از طریق تقویت پایه‌های تولید داخلی، «دیپلماسی فعال و حکمرانی هوشمند فراملی» برای ایجاد کانال‌های همکاری معاف از تحریم و «بازطراحی راهبردی و تخصیص منابع مبتنی بر شواهد» جهت تضمین تأمین مالی هوشمند حوزه‌های کلیدی. این مدل چارچوبی برای تبدیل تهدید به فرصت و تقویت توان مقاومت در برابر فشارهای خارجی ارائه می‌کند.