نقد درسنامههای رستم و اسفندیار در شرح تعابیر و ابیات
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان
doi
10.30465/copl.2019.3975چکیده
از مجموع چهار واحد شاهنامه در دانشکدههای ادبیات، دو واحد به داستان رستم و اسفندیار اختصاص دارد. برای این درس، کتابهای متعدد منتشر شده است. غیر از کتابهایی که به منظور تدریس برای دانشجویان تألیف شده، در آثار پژوهشی دیگر نظیر تصحیح و توضیح متن داستان و مقالات علمی نیز به شرح و توضیح واژگان، تعابیر و معنای ابیات دشوار و بحثانگیز متن پرداختهاند. مجموع این آثار به اعتلای آموزش و تحقیق در این داستان کمک کرده است اما در برخی موارد، در شرح و توضیحاتی که ضرورتاً میبایست دقت بیشتری میشد و با نگاهی انتقادی به سخنان محققان پیشین توجه میکردند، چنین ضرورتی را احساس نکردهاند. در این مقاله، به نقد و تحلیل واژگان و تعابیری نظیر پهلوی، راه آسان، پافشاری رستم بر سمت راست نشستن، خاک بر لب زدن یا خاکخوردن، توجه به ارتباط میان عناصر داستان نظیر سربریدن شتری که بر سر دوراهی زابل و گنبداندژ خوابیده بود با تیر گزی که در آب رز (شراب) پرورده شده و زخمپذیری چشم اسفندیار پرداختهایم. در یک مورد «بر آزار» را به «دبیدار» تصحیح قیاسی کردهایم. با ذکر نمونههایی از عدم دقّت قرائتها و تفسیرها و عدم توجّه به معنای ثانوی جملات در درسنامهها به ضرورت اصلاح کتابها اشاره کردهایم.
