ارزیابی صفات مورفو فیزیولوژیک برخی از جمعیتهای گونه Triticum urartu ایران در شرایط عادی و تنش کم آبی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز - ایران
2 استادیار، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز - ایران
3 استاد، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز - ایران
4 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام - ایران
5 کارشناس ارشد، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز - ایران
doi
10.22059/jci.2013.35729چکیده
به منظور ارزیابی اثر تنش کم آبی بر برخی صفات زراعی و مورفولوژیک 8 جمعیت Triticum urartu،از نواحی جغرافیایی مختلف ایران جمعآوری و آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده بر پایة بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در سال زراعی 90-1389 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکدة کشاورزی دانشگاه تبریز انجام شد. نتایج حاصل از تجزیة واریانس بیانگر وجود تفاوت معنیدار بین جمعیتها در تمام صفات مورد بررسی به جز تعداد کل پنجه در بوته، وزن کل سنبلهها، شاخص برداشت، شاخص کلروفیل و دورة پرشدن دانه بود؛ اکثر صفات مانند سطح برگ، بیوماس، شاخص برداشت و عملکرد دانه در بوته تحت شرایط تنش و بدون تنش ضریب تغییرات ژنتیکی بالایی داشتند. جمعیتهای جمعآوریشده از مناطق مریوان و سنقر بهعنوان جمعیتهای متحملتر به تنش کم آبی شناسایی شدند، زیرا این جمعیتها از نظر عملکرد دانه در بوته و اجزای عملکرد و برخی از صفات دیگر بهطور معنیدار تحت تأثیر تنش کم آبی قرار نگرفتند. تجزیة خوشهای جمعیتهای مورد مطالعه را به دو گروه کلی تفکیک کرد که جمعیتهای متحمل به تنش کم آبی در یک گروه قرار گرفتند. بهطور کلی نتایج حاصل نشان داد که جمعیتهای اینکورن وحشی (Triticum urartu) بومی ایران بهویژه جمعیتهای مربوط به نواحی کرمانشاه و کردستان از نظر بسیاری از صفات مورفوفیزیوژیک و زراعی دارای تحمل بیشتری به تنش خشکی هستند.
