«سانت» (sonnet) در شعر فارسی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زنجان
doi
چکیده
برخی از شاعران و نظریهپردازان تجدّد ادبی در ایران اواخر عصر قاجار برای نخستین بار از قالبهایی برای سرودن شعر استفاده کردند که ریشه در ادبیات اروپا داشت. یکی از این قالبها که از قالبهای بسیار مهم و رایج در تقریباً سراسر اروپا در طول چندین قرن به شمار میآمد، قالب سانت(Sonnet) بود. این قالب شعری که در فارسی به «غزل» و «غزلواره» ترجمه شده است، از جهت تعداد مصرعها اندازه مشخصی داشت و در اصل برای سرودن اشعار عاشقانه به کار میرفت. بسیاری از شاعران بزرگ اروپا همچون شکسپیر، اسپنسر، بودلر و مالارمه شاهکارهایی در این قالب سرودهاند. سانت از قرن سیزدهم در ایتالیا شروع شد و سپس تقریباً در تمام اروپا مورد استقبال گسترده قرار گرفت، اما شاعران هر سرزمینی تغییراتی در آن ایجاد کردند که همین امر باعث شکلگیری انواع مختلفی از این قالب شعری شد. با این حال سه نوع آن بیشترین اهمیت را دارند؛ این سه نوع با عناوین: سانت ایتالیایی یا پترارکی، سانت فرانسوی و سانت انگلیسی یا شکسپیری شناخته میشوند. شاعران مکتب تجدّد در تبریز، همچون تقی رفعت و جعفر خامنهای، مهمترین شاعران تجدّدخواه دهه نود قرن سیزدهم شمسی بودند که به دلیل آشنایی با ادبیات اروپا برای نخستین بار شعرهایی به زبان فارسی منتشر کردند که در این قالب اروپایی سروده شده بود. هدف از جستار حاضر معرفی و بررسی این قالب شعری و نمونههای فارسی آن است.
