دستیابی به الگوی رفتاری باد در بادگیرهای سنتی یزد بر اساس اندازهگیری بلند مدت عوامل اقلیمی (نمونه موردی: بادگیر خانه مرتاض)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، ایران
2 دانشیار، دانشکده هنر و معماری یزد، دانشگاه یزد، ایران
3 استادیار، دانشکده هنر و معماری یزد، دانشگاه یزد، ایران
doi
10.29252/ahdc.2020.1782چکیده
بادگیرهای شهر یزد بعنوان نمونه بارزی از صرفهجویی انرژی توسط طراحی ساختمان در اقلیم گرم و خشک به شمار میآیند، از این رو بررسی و شناخت دقیق، کمی و عددی از نحوه عملکرد و الگوی رفتاری بادگیرها میتواند به عنوان گامی موثر در دستیابی به راهکارهای طراحی همساز با اقلیم کمک نماید. مقاله حاضر براساس مطالعات میدانی و اندازهگیری بلند مدت عوامل اقلیمی مداخلهگر در عملکرد بادگیرها بر روی یک بادگیر سنتی در شهر یزد صورت گرفته است. در این تحقیق نتایج حاصل از اندازهگیری بلند مدت مشخصات جریان باد در اطراف و داخل کانالهای بادگیر خانه مرتاض بعنوان نمونه موردی در بافت تاریخی شهر یزد به منظور بررسی نحوه عملکرد بادگیرها در به کارگیری انرژی باد به روشی کاملا جدید ارایه گردیده است. در این روش یک ایستگاه هواشناسی محلی جهت استخراج اطلاعات اقلیمی خرد اقلیم منطقه مطالعاتی نصب و راه اندازی گردیده و بادگیر مورد مطالعه به دستگاهها و سنسورهای اندازهگیری اقلیمی مجهز شده است. نتایج مقایسه پروفیل سرعت جریانهای خروجی از بادگیر با پروفیل سرعت جریان باد محلی منطقه در گرمترین و سردترین روزهای سال نشان دهنده هماهنگی بیشتر الگوی جریان هوای خروجی از بادگیر با الگوی جریان باد محلی در اوقات گرم سال میباشد. همچنین بررسی شدت وزش بالای بادهای تابستانی نسبت به بادهای زمستانی منطقه و در پی آن افزایش سرعت جریانات داخل بادگیر در فصول گرم سال نیز تایید کننده عملکرد بهتر بادگیرها در ایجاد تهویه طبیعی در دورههای گرم سال است که موضوع تهویه شبانه نیز در این خصوص قابل بررسی میباشد. تطبیق کالبدی بادگیر مورد مطالعه با شرایط اقلیمی منطقه نیز در این تحقیق مورد بررسی قرارگرفته است. بر این اساس جهت گیری بادگیر نسبت به الگوی جریانات باد محلی به گونهای است که قابلیت بادگیر در بکارگیری80 درصدی از بادهای غالب منطقه در فصل تابستان را فراهم آورده که در این میان 48 درصد از بادهای غالب محلی را بادهای مطلوب شامل میشوند. لذا پژوهش حاضر با هدف ارایه الگوهای رفتاری باد در بادگیر مورد مطالعه سعی در بررسی تطبیقی همسازی بادگیر با شرایط اقلیم محلی را داشته است.
