مکان یابی مشارکتی راهکارهای پیشنهادشده برای مدیریت کردن آبخیز حبله رود
نویسندگان
1 استادیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانش آموخته دکترای علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانش آموخته دکترای علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
5 دانشجوی دکترای علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
6 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
7 استاد گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22092/wmej.2019.125497.1194چکیده
منابع طبیعی کشور با تهدیدهای جدی تغییر اقلیم، خشکسالیها، آلودگیها (آب، خاک، هوا) و تخریب زمین در نتیجهی مدیریت و بهرهبرداری نامناسب زمین و توسعهی ناپایدار بهویژه در زمینهای شیبدار و مناطق کوهستانی روبهرو است. اوضاع منابع طبیعی آبخیز حبلهرود نیز از تکتک این پدیدهها مستثنی نیست و در هر نقطهیی از آن یک یا چند مورد از این پدیدههای تخریب نمود دارد. بنابراین برای غلبه بر مشکلات آبخیز، کاهش فشارها و بهبود وضعیت سامانه، دادن راهکارهای مختلف ضروری بهنظر میرسد. پس از تهیهی فهرست اولیهی راهکارهای پیشنهادشده برای آبخیز حبلهرود با بهکاربردن نظر جامعهی محلی و کارشناسی، برای انتخاب راهحلها و اولویتبندی آنها با روشهای تصمیمگیری چند معیاره با رویکرد مشارکتی، در نرمافزار mDSS مدلسازی شد. با مشارکت جامعه و کارشناسان محلی، پراکنش مکانی راهکارهای پیشنهادشده در حوزه مشخص شد. نتایج نشان داد که دستهی راهکارهای "برنامهریزی و مدیریت زمین" در همهی روشهای تصمیمگیری در اولویت اول است. راهکارهای "تهیه و تدوین برنامهی مدیریت جامع آبخیز/ منابع آب"، "تهیه و تدوین برنامهی آمایش سرزمین در مقیاسهای مختلف" و "شناسایی و آموزش شغلهای جدید و جایگزین" بهترتیب در اولویتهای اول تا سوم است. بنابراین برای مدیریت بهتر آبخیزها و دستیابی به توسعهی پایدار، باید به دسته راهکارهای برنامهریزی و مدیریت زمین بیشتر توجه شود.
