تعیین مقدار بهینه کمپوست دامی به منظور مهار کردن رواناب و هدررفت خاک تحت باران شبیه سازی شده
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی ساری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی ساری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
3 استاد گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی ساری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
doi
10.22092/wmej.2019.123704.1160چکیده
با توجه به اینکه خاک زیادی از سطح آبخیز، توسط عوامل فرسایشی از دسترس خارج میگردد. کاربرد روشهای مدیریتی برای مهار کردن هدررفت خاک لازم است. بنابراین، استفاده از افزودنیهای قابل دسترس، اقتصادی و دوستدار محیطزیست میتواند در مهار کردن رواناب و هدررفتن خاک راهکار مناسبی باشد. از طرفی، حفاظت آب و خاک نیازمند به تعیین مقدار بهینهی افزودنیهای خاک است تا علاوه بر کاهش هزینهها از آلودگیهای آب با کاربرد کودهای شیمیایی نیز جلوگیری شود. با وجود این، تعیین مقدار بهینهی افزودنیهای مختلف خاک با هدف کمّیسازی اثر آنها بر مؤلفههای رواناب و هدررفت خاک کمتر توجه شده است. بر همین اساس، در این پژوهش، تأثیر کاربرد مقادیر مختلف کمپوست کود دامی معادل 2/25، 4/5، 9/0 و 18/0 تن در هکتار بر میزان رواناب و هدررفت خاک از کرتهای آزمایشی با مساحت 0/5 مترمربع، شیب 20 درصد، با استفاده از شدت بارش50 میلیمتر بر ساعت به مدت 10 دقیقه در یک خاک کشاورزی جمعآوری شده از شهرستان ساری در سال 1396 انجام پذیرفت. نتایج تجزیه و تحلیل آماری دلالت بر اثر معنیدار مقادیر مختلف کمپوست کود دامی بر افزایش زمان شروع رواناب و کاهش حجم و ضریب رواناب، هدررفت خاک و غلظت رسوب در سطح 99% داشتند. همچنین، بررسی اثر حفاظتی و گروهبندی مقادیر مختلف کمپوست کود دامی نشان داد که کمپوست با مقدار 9/0 تن در هکتار به دلیل اثر یکسان آن با مقدار 18/0 تن در هکتار بر تغییرات ضریب رواناب و غلظت رسوب، مقدار مذکور را میتوان بهعنوان مقدار بهینه و کاربردی در شرایط طبیعی پیشنهاد داد.