بررسی جامعه‌شناختی نقش واسطه‌ای پاسخگویی سازمانی در رابطۀ بین آنومی اجتماعی و اعتماد نهادی (مورد مطالعه: شهروندان 18تا 65 سال شهرستان شوشتر)

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22067/social.2025.92317.1615
چکیده

در هر جامعه اعتماد مقدمۀ همکاری است. اعتماد به نهادها و سازمان‌ها به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم سرمایۀ اجتماعی نقش کلیدی در تنظیم شبکۀ ارتباطات اجتماعی، انسجام اجتماعی، ترویج فرهنگ مشارکت و توسعۀ همه جانبۀ جوامع دارد. مفهوم یاد شده متأثر از عوامل مختلفی است. این پژوهش به بررسی نقش واسطه‌ای پاسخگویی سازمانی در رابطۀ بین آنومی اجتماعی و اعتماد نهادی در میان شهروندان ۱۸ تا ۶۵ سال شهرستان شوشتر پرداخته است. این مطالعه به روش پیمایشی و با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای بر روی ۳۸۳ نفر از شهروندان انجام شده است. در تحقیق حاضر برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران و برای سنجش سازه‌های آنومی اجتماعی و اعتماد نهادی از پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته و برای اندازه‌گیری سازۀ پاسخ‌گویی سازمانی از پرسش‌نامۀ استاندارد بوونز[1] (2005) استفاده شد. در این پژوهش داده‌های تحقیق با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS22 , AMOS تحلیل شدند. یافته‌های توصیفی تحقیق حاضر نشان می‌دهد که میانگین اعتماد نهادی در نمونۀ مورد بررسی پایین‌تر از مقدار متوسط است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که آنومی اجتماعی رابطه‌ای معکوس و معنی‌دار با اعتماد نهادی دارد؛ به‌طوری که با افزایش آنومی اجتماعی، اعتماد نهادی کاهش می‌یابد. همچنین، بین پاسخگویی سازمانی و اعتماد نهادی رابطۀ معنی‌دار ملاحظه شد. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که متغیرهای وارد شده در مدل، ۶۴ درصد از واریانس اعتماد نهادی را تبیین می‌کنند. براساس یافته‌های تحقیق می‌توان گفت که در مقایسه با سایر متغیرهای وارد شده در مدل، سازۀ پاسخ‌گویی سازمانی نقش مهمی در اعتماد نهادی شهروندان شوشتری دارد. Bovens