پایش نوسان آبخوان دشت بیرجند با تصویرهای ماهواره ای گرِیس و تحلیل های مکانی جی.آی.اس
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مهندسی عمران آب و سازه های هیدرولیکی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی سنجشازدور، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فنآوری پیشرفتهی کرمان، کرمان، ایران
3 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22092/wmej.2019.126204.1218چکیده
با توجه به افزایش کاربرد آبهای زیرزمینی، بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک مانند ایران، مدیریت بهکاربردن آبهای زیرزمینی بسیار مهم است. شناسایی تغییر و نوسان تراز آبهای زیرزمینی میتواند به تصمیمگیری درست کمک کند. ماهوارهی گرِیس طرح مشترک ناسا و سازمان فضایی آلمان است که برای پایش تغییر گرانشی کرهی زمین و نوسان کمّی ذخیرهی آبهای زیرزمینی با توان تفکیک مکانی چندصد کیلومتری به فضا پرتاب شد. با توجه به اینکه اندازهگیریهای زمینی در مقیاس منطقهیی برای پایش کمّی آبهای زیرزمینی بهاندازهی کافی نیست، دادههای منحصربهفرد این ماهواره برای پایش تغییرات کمّی سالانهی ذخیرهی آبهای زیرزمینی بهکاربرده میشود. پردازش داده ها در سامانهی شبکهیی موتور گوگلارت با سه الگوریتم GFZ، JPL و CSR انجام، و نتیجهها با دادههای مشاهدهیی (پیزومتری) 1387 تا 1397 مقایسه کرده شد. این مقایسه با ایجادکردن وایازی خطی بین تغییرهای بهدستآمده از الگوریتمهای سنجندهی GRACE و داده های مشاهدهیی انجام شد، که نتیجهی آن همبستگی 69 درصدی بین تغییرهای بهدستآمده از دو روش بود. برای تحلیل مکانی و زمانی، تراز ایستآبی آبخوان با نرمافزار ARC GIS پهنهبندی شد. نتیجهها نشان داد که در بازهی زمانی 1387 تا 1397 بهدلیل کمبود بارشها، تغذیهنشدن آبخوان، و برداشت اضافه، تراز ایستآبی افت بسیاری کرده است.