بررسی احتمال تخریب زمین با روش تاپسیس در مرتع های مشرف به شهر اشتهارد، استان البرز

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 مربی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/wmej.2019.126535.1227
چکیده

تخریب زمین‌‌ در اقلیم‏های مختلف موجب انهدام زیست‌بوم­های طبیعی و کاهش توان تولید طبیعت می‌شود. در بررسی احتمال تخریب زمین‌‌ در محدوده‌ی مرتع‌های مشرف به اشتهارد، نقشه‏ی طبقه‌های شیب، کاربری زمین‌‌ و زمین­شناسی تهیه شد تا واحدهای همگن ایجاد شود، و از روی­هم گذاشتن و تقاطع‌دادن این نقشه‏ها، نقشه‏ی واحدهای­کاری به‌دست آمد. سه شاخص حساسیت به فرسایش، شوری و نفوذپذیری در هر یک از واحدهای کاری انتخاب، و هر یک با نقشه‏ی طبقه‏بندی‌شده نشان داده‌شد. وزن معیارها و نسبت سازگاری آن‌ها با روش فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) محاسبه شد. برای تعیین‌کردن احتمال و اولویت­بندی‌کردن گزینه­ها روش تاپسیس به‌کاربرده شد. در این روش پس از محاسبه‌ی چارچوب به‌معیار شده‌ی موزون، فاصله‌های اقلیدسی، و نزدیکی نسبی به راه‌حل دل‌خواه اقدام، احتمال تخریب زمین‌‌ واحدها اولویت­بندی شد. دامنه‌ی تغییر نزدیکی نسبی به راه‌حل دل‌خواه گزینه­ها مبتنی بر روش AHP-TOPSIS از 0/002 تا 0/991 متغیر بود. بر این اساس، در منطقه­ی بررسی‌شده چهار طبقه­ی احتمال یا شدت تخریب زمین‌‌ دیده شد. احتمال تخریب زمین‌‌ در 20872/7092 هکتار (37/97%) از منطقه کم، در 1470/279 هکتار (2/67%) متوسط، در 1844/861 هکتار (3/36%) زیاد، و در 30788/02 هکتار (56/00%) خیلی زیاد بود.