تحلیل مضمون اسناد بالادستی و سیاستهای مرتبط با مشارکت زنان در اقتصاد
نویسندگان
1 دانشیار گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مطالعات زنان و خانواده، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22067/social.2023.82714.1354چکیده
امروزه بحث مشارکت اقتصادی زنان یکی از موضوعات مهم و اساسی در جهان محسوب میشود؛ بهطوریکه در بسیاری از کشورها تلاش میشود تا از طریق قانونگذاری و تدوین سیاستهای اجرایی در این زمینه اقداماتی در مسیر رشد هر چه بیشتر مشارکت اقتصادی زنان انجام شود. هدف از انجام این پژوهش، احصاء و بررسی سیاستهای موجود و اسناد بالادستی مرتبط با مشارکت زنان در عرصۀ اقتصاد و در بخشهای مختلف حوزۀ وسیع اقتصاد اعم از اشتغال، کارآفرینی، سرمایهگذاری و... در ایران است. روش این پژوهش کیفی بوده و دادههای جمعآوری شده با استفاده از روش تحلیل مضمون، کدگذاری شده و در نهایت مفاهیم و مضامین از آن استخراج شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، کلیۀ متون و اسناد بالادستی نظام است؛ شامل 25 سند که به نوعی در آن، به موضوع زن و مشارکت اقتصادی زنان اشاره شده است. یافتههای این پژوهش در مجموع در دو مضمون فراگیر دستهبندی شدهاست؛ مضمون اول «مشارکت زنان در ذیل قوانین و سیاستهای همهشمول» که خود شامل دو مضمون سازماندهندۀ «تأمین حقوق انسانی» و «گسترش عدالت اجتماعی» است و مضمون دوم تحت عنوان «مشارکت زنان در قوانین و سیاستهای مختص به آنها»، که شامل سه مضمون سازماندهندۀ «فراهمنمودن امکان مشارکت اقتصادی زنان»، «حمایت از تداوم مشارکت و تقویت جایگاه زنان» و «رفع موانع مشارکت اقتصادی» است. در مجموع یافتههای تحقیق نشان میدهد، اگرچه در قوانین و سیاستهای موجود توجه ویژهای به موضوع زن شده و در برخی قوانین و برنامهها به مسئلۀ مشارکت اقتصادی زنان پرداخته شده، بااینحال چالشها و موانع بسیاری در خصوص مشارکت زنان وجود دارد که موجب شده در عمل قوانین و سیاستها اجرا نشده و بحث مشارکت اقتصادی زنان همچنان چالشبرانگیز باقی بماند.
