کارکرد لایة ایدئولوژیک در برجسته سازی سبکی غزل اجتماعی معاصر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان وادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران
3 دانشیارزبان وادبیات فارسی،دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران
4 استادیارزبان وادبیات فارسی،دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران
doi
چکیده
هر اثر ادبی بسته به نوع گفتمان خود، بیانگر جهانبینی، عقاید، باورها و انگارههای ذهنی پدیدآورندة خویش است. یکی از روشهای دستیابی به ایدئولوژی حاکم بر ذهن و زبان پدیدآورندگان آثار، بررسی متون بر اساس الگوهای مطرح شده در دیدگاههای انتقادی است. سبکشناسی ایدئولوژی به عنوان روشی کارآمد در پژوهشهای سبکشناختی، پژوهشگر را در واکاوی ایدئولوژی آفرینندة متن یاری میرساند. هدف مقالة حاضر که به شیوة توصیفی- تحلیلی و روش استقرایی، با استناد به منابع کتابخانهای فراهم آمده، بررسی مبانی ایدئولوژیک شاعران غزل اجتماعی معاصر با تکیه بر اصول سبکشناسی لایهای است که در سه لایة واژگانی، نحوی و بلاغی صورت میگیرد. نگارندگان در این پژوهش، علاوه بر شناسایی باورهای مرکزی شاعران غزل اجتماعی معاصر، که منجر به تمایز آن از غزل اجتماعی گذشتگان میشود، در پی پاسخگویی به این پرسشاند که نمود ایدئولوژی در کدام یک از لایههای مذکور صریحتر است؟ نتایج، حاکی از آن است که بیشترین بازتاب ایدئولوژی به ترتیب مربوط به لایههای واژگانی و بلاغی است و لایة نحوی غزل اجتماعی معاصر در بازتاب ایدئولوژیها، به نسبت، صراحت کمتری دارد.