پهنه بندی خطر زمین لغزش در آبخیز سد چراغ ویس کردستان با مدل هایIRAT و LNRF
نویسندگان
1 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر
2 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر
3 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر
4 گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی ، دانشگاه تبریز
doi
10.22092/wmej.2019.124214.1171چکیده
زمینلغزش یکی از مهمترین عوامل فرسایش خاک و بلای طبیعی است که سالانه خسارتهای جانی و مالی فراوانی به کشور وارد میکند. از این رو امروزه در بررسی ناپایداری دامنهها به شاخصهای ریختزمینساخت (مورفوتکتونیک) و مدلهای پهنهبندی خطر زمینلغزشها توجه میشود. هدف از این بررسی پهنهبندی خطر زمین لغزش در حوضه آبخیز سد چراغ ویس کردستان با استفاده از مدل IRAT و LNRF و مقایسهی تطبیقی آنها با بهرهگیری از جدولهای متقاطع و شاخصهای ارزیابی پهنهبندی خطر زمینلغزش است. نتایج ارزیابی شاخصهای مدلIRAT نشان میدهد که 77/77% از لغزشها در طبقهی شدید زمینساختی است، و در مدل LNRF 64/05%در ناحیههایی است که امکان آن شدید و منطبق بر زیرحوزههایی است که بیشترین تعداد و تراکم لغزش آنها زیاد است. بیش از 91/64% از مساحت کل لغزشها در محدودهی خطر ناپایداری زیاد و در فاصلهی کمتر از 1000 متر بوده است. تحلیل روش جدولهای متقاطع نشان میدهد که تطابق هر دو مدل پهنهبندی در ارزیابی طبقهی متوسط خطر پذیرفتنی است، ولی در طبقهی خطر شدید بهدلیل همخوانی گسلها با لغزشها، مدلIRAT دقت بیشتری دارد. مقدار مجموع کیفیت در مدل LNRF به مقدار 2/16% نشان میدهد که عملکرد مدل برای پهنهبندی خطر زمینلغزش در آبخیز سد چراغویس کردستان بهتر است. پیشنهاد میشود که هر تغییر کاربری زمین و برنامهریزی برای بهرهبرداری از سیمای سرزمین حوضه سد با توجه به نقشهی پهنهبندی خطر زمینلغزش انجام شود.