اثرات 1-25 دی‌هیدروکسی کوله کلسیفرول (کلسیتریول) و عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه دارویی بوزیدان (Withania somnifera) بر پاسخ ایمنی و ریخت شناسی روده جوجه‌های گوشتی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، مجتمع آموزشی سراوان

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه علوم دامی، مجتمع آموزش عالی سراوان

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 گروه علوم دامی، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

doi
10.22067/ijasr.v9i1.35280
چکیده

این آزمایش به منظور بررسی اثرات 1-25 دی‌هیدروکسی کوله کلسیفرول [1, 25 (OH)2 D3] (کلسیتریول) و عصاره هیدرو الکلی ریشه گیاه دارویی بوزیدان (Withania somnifera) بر پاسخ ایمنی و ریخت شناسی روده کوچک جوجه های گوشتی انجام شد. تیمارها در قالب فاکتوریل (2×3×2) شامل جیره کنترل مثبت با سطح کافی کلسیم و کنترل منفی (کاهش 30 درصدی سطح کلسیم)، 3 سطح عصاره بوزیدان (صفر، 75 و150 میلی‌گرم در کیلوگرم جیره) و 2 سطح 1-25 دی‌هیدروکسی کوله کلسیفرول (صفر و 5/0 میکروگرم در کیلوگرم جیره) بود. تعداد600 قطعه جوجه گوشتی یک روزه راس 308 به صورت تصادفی در 60 عدد پن و 10 پرنده در هر کدام توزیع گردید. هر تیمار دارای 5 تکرار (50 پرنده در هر تیمار) بود. جیره‌های آزمایشی به طور نا محدود در اختیار جوجه‌ها از 1 تا 42 روزگی قرار گرفت. برای بررسی ایمنی هومورال از تست SRBC استفاده گردید. لذا دو تزریق در روزهای 25 و 32 دوره آزمایش برای تعیین پاسخ آنتی‌بادی اولیه و ثانویه انجام شد. در 21 و 42 روزگی یک پرنده از هر تکرار کشتار و وزن اندام‌های لنفاوی اندازه‌گیری و 5/1 سانتی‌متر از بافت ژژونوم به منظور تعیین خصوصیات ریخت شناسی جدا گردید. آزمایشات پاسخ ایمنی هومورال نشان داد که کاهش 30 درصدی سطح کلسیم جیره باعث کاهش تیتر آنتی بادی کل می گردد. عصاره هیدروالکلی ریشه بوزیدان در سطح 150 میلیگرم فقط باعث افزایش تیتر ایمونوگلوبولین G در تست اولیه گردید. هیچ‌گونه اثرات اصلی از تیمارهای آزمایشی بر وزن اندام‌های لنفاوی مشاهده نگردید. اطلاعات ریخت شناسی روده نشان داد که مکمل‌سازی کلسیتریول در جیره باعث کاهش طول پرز در 21 روزگی و کاهش عرض آن در 42 روزگی می‌گردد. کاهش 30 درصدی سطح کلسیم جیره منجر به کاهش عمق کریپت در مقایسه با گروه کنترل مثبت گردید. این آزمایشات نشان داد که کاهش سطح کلسیم جیره باعث کاهش پاسخ ایمنی هومورال می‌گردد. مکمل سازی عصاره بوزیدان در جیره‌های آزمایشی تأثیری بر خصوصیات پرز نداشت.